نکات مهم در انتخاب تیغ اره فلکه ۶۰ برای چوبهای سخت
نکات مهم در انتخاب تیغ اره فلکه ۶۰ زمانی اهمیت پیدا میکند که قصد کار با چوبهای سخت و متراکم را داشته باشید چرا که این دستگاه به دلیل قدرت بالا یکی از بهترین گزینهها برای کارگاههای نجاری حرفهای است. برش چوبهای سخت در مقایسه با چوبهای نرم فشار بسیار بیشتری به ابزار وارد میکند و اگر تیغه به درستی انتخاب نشود نهتنها سطح برش دچار سوختگی و زبری میشود بلکه عمر مفید دستگاه و قطعات آن نیز به شدت کاهش مییابد. هدف اصلی این راهنما کمک به شما برای تشخیص و خرید اره فلکه است تا بتوانید با کمترین اصطکاک برشهایی تمیز ایجاد کنید و ضمن بالا بردن کیفیت کار نهایی از هزینههای اضافی تعمیرات جلوگیری نمایید. در ضمن به بررسی کامل این محصول و ساختار و کارکرد ان نیز خواهیم پرداخت.
فهرست مطالب
- آشنایی با اره فلکه ۶۰ و کاربردهای آن
- ویژگیهای چوبهای سخت و مشکلات برش آنها
- چگونه یک تیغ اره فلکه مناسب انتخاب کنیم؟
- چه شکل از دندانههایی برای برش سطوح چوبی سخت مناسب هستند؟
- انواع تیغ اره برای اره فلکه ۶۰ براساس تعداد دندانه
- نکات ایمنی در برش چوبهای سخت
آشنایی با اره فلکه ۶۰ و کاربردهای آن
اره فلکه ۶۰ را میتوان تنها ابزار تخصصی در بسیاری از کارگاههای نجاری در ایران دانست. وقتی از عدد ۶۰ صحبت میکنیم، منظورمان قطر فلکهها یا همان چرخهای بالا و پایین دستگاه است که ۶۰ سانتیمتر هستند. این سایز دقیقاً همان چیزی است که یک نجار برای کارهای جدی به آن نیاز دارد. این دستگاه تعادل بینظیری بین قدرت و اندازه دارد. برخلاف مدلهای خیلی بزرگ (مثل سایز ۸۰ یا ۱۰۰) که بیشتر در کارخانههای چوببری صنعتی برای تبدیل تنههای درخت عظیم به الوار استفاده میشوند، اره فلکه ۶۰ کاملاً متناسب با فضای کارگاهی طراحی شده است. این اره آنقدر قدرت دارد که به راحتی از پس برش چوبهای ضخیم و سخت برآید و در عین حال آنقدر هم سنگین و جاگیر نیست که کار کردن با آن دشوار باشد. به همین دلیل است که در اکثر کارگاههای نجاری ایران، این دستگاه به عنوان ابزار اصلی برای برشهای طولی و سنگین انتخاب میشود؛ زیرا هم توان کافی برای کارهای سخت را دارد و هم نجار به آسانی امکان کنترل آن را دارد.
ویژگیهای چوبهای سخت و مشکلات برش آنها
چوبهای سخت مانند بلوط و راش و گردو بافت بسیار فشرده و سنگینی دارند که برش آنها را نسبت به چوبهای نرم دشوارتر میکند. این تراکم بالا باعث میشود اصطکاک زیادی هنگام کار ایجاد شود و اگر ابزار مناسب نباشد تیغه به سرعت داغ میشود و میسوزد یا لبههای کار سیاه میشوند. یکی از نکات مهم در انتخاب تیغ اره فلکه 60 توجه به وضعیت رطوبت چوب است زیرا چوبهای خیس به دلیل چسبندگی بافت به دندانههایی با راه بیشتر نیاز دارند تا برادهها راحت خارج شوند اما چوبهای خشک فشار مکانیکی زیادی به دندانهها وارد میکنند و تیغه را زودتر کند میکنند. انتخاب نادرست تیغه در نهایت منجر به ایجاد سطح ناصاف و موجدار میشود که زمان و هزینه زیادی را برای اصلاح و سنبادهکاری هدر میدهد.
چگونه یک تیغ اره فلکه مناسب انتخاب کنیم؟
برای اینکه اره فلکه ۶۰ بهترین عملکرد را داشته باشد، تنها تیز بودن تیغ کافی نیست و باید ابعاد فیزیکی آن هم کاملاً با دستگاه و نوع برش شما هماهنگ باشد. توجه به ابعاد و اندازهها یکی از نکات مهم در انتخاب تیغ اره فلکه است که اگر رعایت نشود، حتی گرانترین تیغهها هم یا روی دستگاه نصب نمیشوند و یا در حین برش چوبهای مقاوم، تاب برداشته و میشکنند.
طول تیغ و تناسب آن با دستگاه
طول تیغه باید دقیقاً متناسب با محیط فلکههای دستگاه باشد زیرا اگر تیغه کمی کوتاه باشد روی چرخها سوار نمیشود و اگر بلند باشد به حد کافی سفت نخواهد شد. برای اره فلکه ۶۰ باید همیشه اندازه دقیق و استاندارد را تهیه کنید تا کشش لازم برای برشهای سنگین ایجاد شود و ایمنی کاربر حفظ گردد. استفاده از طول نامناسب باعث لرزش شدید دستگاه و ایجاد خطرات جدی هنگام کار میشود.
عرض تیغ و تأثیر آن روی پایداری برش
عرض تیغه مشخص میکند که برش شما چقدر صاف یا منحنی خواهد بود به طوری که تیغههای پهن برای برشهای مستقیم و الوار کردن چوبهای ضخیم پایداری بسیار خوبی دارند. تیغههای باریک انعطاف لازم برای پیادهسازی طرحهای قوسی و دایرهای را فراهم میکنند اما در برشهای طولانی مستقیم ممکن است دچار انحراف شوند. در اره ۶۰ برای کارهای سنگین و برش تنهها معمولاً از عرضهای بیشتر استفاده میشود تا خط برش کاملاً مستقیم بماند.
ضخامت تیغ و رابطه آن با اصطکاک
ضخامت بدنه تیغه باید با قطر فلکه هماهنگ باشد تا فلز در اثر خم و راست شدن مداوم روی چرخها دچار ترکخوردگی یا شکستگی ناگهانی نشود. تیغههای ضخیمتر مقاومت بیشتری در برابر گرمای تولید شده از اصطکاک دارند و هنگام برش چوبهای سخت و متراکم کمتر دچار خرابی میشوند.
چه شکل از دندانههایی برای برش سطوح چوبی سخت مناسب هستند؟
تعداد و طراحی دندانهها تاثیر مستقیم بر سرعت و تمیزی برش دارد و باید دقیقاً بر اساس جنس چوب و نوع کار انتخاب شود. یکی از نکات مهم در انتخاب تیغ اره فلکه ایجاد تعادل بین سرعت پیشروی و کیفیت سطح برش است تا هم موتور دستگاه تحت فشار قرار نگیرد و هم چوب دچار سوختگی نشود.
محاسبه گام یا فاصله بین دندانهها
فاصله نوک یک دندانه تا دندانه بعدی را گام میگویند که نشاندهنده ظرفیت برداشت براده چوب در هر دور چرخش تیغه است. برای چوبهای سخت باید این فاصله طوری انتخاب شود که فضای کافی برای تخلیه خاکاره وجود داشته باشد و تیغه در بافت فشرده چوب گیر نکند.
تیغهای دندانه درشت برای چوبهای ضخیم
این تیغهها فاصله دندانه زیادی دارند و فضای خالی بین آنها اجازه میدهد تا خاک اره حاصل از برش تنههای قطور به راحتی خارج شود. استفاده از دندانههای درشت باعث خنک ماندن تیغه میشود و سرعت کار را در برشهای طولی و سنگین با اره ۶۰ به شدت افزایش میدهد.
تیغهای دندانه ریز برای برشهای دقیقتر
زمانی که نیاز به سطح برش صاف و بدون خط و خش دارید باید از تیغههایی با دندانههای نزدیک به هم و ریز استفاده کنید. این نوع دندانهها سرعت برش را پایین میآورند اما کیفیت نهایی کار بالا است و نیاز به سنبادهکاری بعد از برش را به حداقل میرسانند.
تعداد دندانه مناسب برای چوبهای سخت
برای اره فلکه ۶۰ و کار با چوبهای سخت معمولاً از گامهای ۲۰ تا ۳۰ استفاده میشود تا قدرت نفوذ در چوب حفظ شود. این اندازه استاندارد باعث میشود دندانهها بتوانند بدون داغ شدن بیش از حد در بافت متراکم چوب نفوذ کرده و برشی یکنواخت و استاندارد ایجاد نمایند.
انواع تیغ اره برای اره فلکه ۶۰ براساس تعداد دندانه
انتخاب تعداد دندانه مناسب، دقیقاً مرز بین یک برش راحت و یک برش پردردسر است. یکی از نکات مهم در انتخاب تیغ اره فلکه درک این موضوع است که تعداد دندانهها مشخص میکند تیغه چقدر تهاجمی یا چقدر ظریف»عمل میکند؛ هرچه تعداد دندانهها کمتر و فاصله آنها بیشتر باشد، تیغ وحشیتر و سریعتر است و هرچه دندانهها بیشتر باشند، برش آرامتر و تمیزتر خواهد بود.
تیغهای دندانهدرشت (گام باز یا ۲۵ تا ۳۰)
این تیغهها دارای دندانههای بزرگ با فواصل زیاد هستند و مخصوص برشهای طولی سنگین روی تنههای ضخیم و چوبهای سخت طراحی شدهاند. به دلیل فضای خالی زیادی که بین دندانهها وجود دارد، خاکارههای درشت حاصل از برش به راحتی بیرون میریزند و تیغه خنک میماند؛ اگرچه سطح برش کمی زبر میشود، اما سرعت کار بسیار بالاست و موتور دستگاه فشار کمتری را تحمل میکند. از این مورد برای استفاده در دستگاههای بزرگ و برش الوارها استفاده میشود.
تیغهای دندانه متوسط (گام معمولی یا ۱۵ تا ۲۰)
این گروه که پرکاربردترین نوع برای کارهای عمومی نجاری هستند، تعادلی میان سرعت و کیفیت ایجاد میکنند. فاصله دندانهها در این مدل نه آنقدر زیاد است که سطح چوب را بکنند و نه آنقدر کم است که در ضخامتهای متوسط گیر کنند؛ بنابراین اگر در کارگاه خود دائماً مشغول تعویض تیغه نیستید و تیغهای میخواهید که هم برای برش الوار و هم برای سایز کردن تختهها مناسب باشد، این گزینه ایدهآل است.
تیغهای دندانهریز (گام فشرده یا ۱۰ به پایین)
این تیغهها دندانههایی بسیار نزدیک به هم دارند و شبیه به ارههای دستی عمل میکنند تا سطحی بسیار صاف و تمیز تحویل دهند. استفاده از این نوع تیغ برای چوبهای ضخیم و سخت ممنوع است چون فوراً داغ شده و میسوزد، اما برای برش تختههای نازک، کارهای ظریف و قوسبریهایی که نیاز به سمبادهکاری کمی دارند، بهترین انتخاب محسوب میشود.
| نوع تیغه | جنس پینجادهی تیغه | کاربرد اصلی | کارکرد در شرایط سخت |
| دندانه نرم (خشن) | دندانه درشت | برش طولی چوب و الوارهای سبز و سخت | با فلزات استنلس استیل سختی بالا و مقاومت در برابر سایش و حرارت بالا |
| دندانه متوسط (عمومی) | دندانه معمولی | مصرف عمومی، برش مواد مختلف مانند فلزات و پلاستیک | با فولاد کروم بی متال (Bi-Metal) بهبود قدرت برش، افزایش دوام و کارایی در برش مواد سخت |
| دندانه ریز (ظریف) | دندانه ریز و دقیق | برشهای ظریف و دقیق در محصولات پلاستیکی و فلزی | دندانهای تیز با مقاومت بالا در برابر فشار و حرارت |
به نقل از سایت dakin-flathers:
You must select the correct Teeth Per Inch (TPI) for the thickness of material you are cutting. If the correct TPI is not chosen the blade life will be dramatically reduced. TPI selection is arguably the most important decision when selecting a band saw blade. That’s why Dakin-Flathers have created this useful bandsaw teeth per inch chart.
باید تعداد دندانههای مناسب بر اینچ (TPI) را بر اساس ضخامت مادهای که برش میزنید انتخاب کنید. اگر TPI درست انتخاب نشود، عمر تیغه به شدت کاهش مییابد. انتخاب TPI بهطور قابل توجهی مهمترین تصمیم در انتخاب تیغه اره فلکه است. به همین دلیل، داکین-فلترز این جدول کاربردی تعداد دندانهها بر اینچ را ایجاد کرده است.
نکات ایمنی در برش چوبهای سخت
کار با چوبهای سخت به دلیل فشار زیادی که به موتور و بدنه دستگاه وارد میکند، نیازمند رعایت دقیق اصول ایمنی است. اگرچه دانستن نکات مهم در انتخاب تیغ اره فلکه برای بالا بردن کیفیت کار ضروری است، اما بدون رعایت ایمنی، حتی بهترین تیغه هم میتواند برای شما خطرات زیادی را ایجاد نماید؛ لذا باید بعد از روشن کردن دستگاه این موارد را رعایت کنید تا بتوانید برشهای دقیق و بدون ایجاد خطر برای خود و یا دستگاه را انجام دهید.
بررسی سلامت تیغ قبل از استفاده
پیش از روشن کردن دستگاه، حتماً تمام طول تیغه را با دقت نگاه کنید تا هیچگونه ترکخوردگی یا شکستگی روی دندانهها و بدنه آن وجود نداشته باشد. کار کردن با تیغهای که حتی یک ترک ریز دارد بسیار خطرناک است، زیرا فشار بالای برش چوبهای سخت میتواند باعث پاره شدن ناگهانی تیغ و پرتاب شدن آن به سمت صورت یا بدن شما شود.
استفاده از تجهیزات حفاظتی
همیشه هنگام کار از عینک ایمنی برای محافظت چشم در برابر پرتاب تکههای چوب و از گوشی صداگیر برای جلوگیری از آسیب صدای بلند دستگاه استفاده کنید. پوشیدن لباسهای آستینگشاد خطرناک است و اگر از دستکش استفاده میکنید، باید کاملاً جذب دست باشد تا لای قطعات متحرک گیر نکند و ناخواسته دست شما را به سمت تیغه برنده نکشد.
ثابت نگه داشتن قطعه کار هنگام برش
قطعه چوب باید کاملاً روی میز کار محکم قرار بگیرد و با فشار یکنواخت و کنترل شده به سمت تیغه هدایت شود تا از لرزش یا پرش ناگهانی آن جلوگیری شود. لق بودن چوب زیر دست باعث میشود برش کج شود و احتمال گیر کردن تیغه یا پس زدن قطعه به سمت بدن شما افزایش یابد. تسلط کامل روی قطعه کار و استفاده از گونیا مانع از انحراف دست و برخورد ناخواسته با تیغه میشود.
خطر پسزدن در چوبهای سخت
چوبهای سخت و گرهدار به دلیل تراکم بالا ممکن است ناگهان تیغه را درگیر کنند و باعث لگد زدن یا پس زدن قطعه کار به سمت عقب شوند که بسیار خطرناک است. برای جلوگیری از این اتفاق باید چوب را آهسته و پیوسته به جلو هل دهید و هرگز فشار ناگهانی و بیش از حد به تیغه وارد نکنید. ایستادن در موقعیت صحیح بدن در کنار دستگاه و نه پشت قطعه کار کمک میکند تا در صورت هر گونه اتفاقی دچار صدمه و آسیب نشوید.
نصب صحیح تیغ و تنظیم کشش مناسب
تیغه باید دقیقاً در مرکز چرخها قرار بگیرد و میزان سفت بودن آن متناسب با عرض تیغه تنظیم شود تا هنگام فشار برش از مسیر خود خارج نشود. کشش بیش از حد باعث پاره شدن سریع تیغه میشود و شل بودن آن باعث موج دار شدن خط برش و در رفتن خطرناک تیغه از روی فلکه میگردد.
ما در سازوکار؛ انواع مختلفی از دستگاههای اره فلکه و همچنین تیغ ارهها با ابعاد مختلف را به بازار عرضه کردهایم تا هر کاربر بسته به نیاز خود، بهترین را انتخاب نماید.
جمع بندی
دستیابی به یک نتیجه حرفهای در نجاری، بیش از آنکه به زور بازو بستگی داشته باشد، به دانش شناخت ابزار و هماهنگی میان آنها وابسته است. کار با چوبهای متراکم و سخت، چالشی است که تنها با نصب یک تیغهی متناسب روی اره فلکه ۶۰ به فرصتی برای خلق آثار ماندگار تبدیل میشود. اگر تمامی نکات مهم در انتخاب تیغ اره فلکه را که بررسی کردیم در نظر بگیرید، دیگر نگران سوختن چوب یا فشار آمدن به موتور دستگاه نخواهید بود و برشهایی صاف و صیقلی را تجربه میکنید. این دقت در انتخاب، نه تنها هزینههای جانبی تعمیرات و استهلاک دستگاه را کاهش میدهد، بلکه لذت کار با چوب را دوچندان کرده و خستگی ناشی از برشهای ناموفق را از بین میبرد. در نهایت هم شما با رعایت موارد بالا میتوانید از بین موارد مختلف قیمت تیغ اره مورد نظر را هم براساس بودجه محاسبه نمایید.
سوالات متداول
چرا هنگام برش چوبهای سخت، سطح چوب سیاه میشود و میسوزد؟
دلیل اصلی این مشکل استفاده از تیغههای دندانه ریز یا کند بودن تیغ است که باعث اصطکاک زیاد و داغ شدن محل برش میشود.
برای برش چوبهای سفت مثل گردو و بلوط بهتر است چه نوع تیغهای بخریم؟
بهترین گزینه تیغههایی با دندانههای درشت (گام ۲۰ تا ۳۰) و جنس فولاد هستند که فضای کافی برای خروج خاکاره دارند.
علت اصلی پاره شدن یا شکستن مکرر تیغ اره فلکه چیست؟
سفت کردن بیش از حد پیچ تنظیم کشش، کند بودن دندانهها و فشار آوردن ناگهانی به قطعه کار هنگام برش باعث پاره شدن تیغ میشود.
