معرفی انواع پیشخوان آشپزخانه و روشهای مختلف نگهداری از آن
پیشخوان یا کانتر آشپزخانه صفحهای تخت و مقاوم است که روی کابینتهای زمینی یا جزیره آشپزخانه نصب شده و محل اصلی برای خرد کردن، شستوشو و آماده کردن مواد غذایی محسوب میشود. این بخش به دلیل استفاده مداوم، بیشتر از سایر قسمتهای خانه در معرض خرابی و خطوخش قرار دارد. آیا میدانستید یک قطره آبلیمو میتواند زیبایی یک سنگ گرانقیمت را برای همیشه از بین ببرد؟ بسیاری از افراد هزینه زیادی برای دکوراسیون پرداخت میکنند، اما نمیدانند با هر سطح چگونه برخورد کنند و از چه شویندهای برای تمیز کردن کانتر استفاده کنند. در این مقاله این موضوع بهطور کامل بررسی شده و یاد میگیرید برای هر سطح از چه مواد شویندهای استفاده کنید تا علاوه بر افزایش طول عمر کانتر یا جزیره آشپزخانه از آسیبدیدگی آن نیز جلوگیری شود.
انواع پیشخوان آشپزخانه
انتخاب مدل مناسب برای کانتر آشپزخانه فقط به زیبایی ظاهری محدود نمیشود و باید با سبک زندگی و میزان استفاده شما همخوانی داشته باشد. امروزه انواع گوناگونی از سطوح در بازار موجود است که هر کدام ویژگیهای خاصی برای پیادهسازی روی جزیره آشپزخانه یا کابینتها دارند. شناخت دقیق انواع پیشخوان آشپزخانه به شما کمک خواهد کرد تا بهترین محصول را بسته سلیقه خوب انتخاب کرده و از زیبایی سطح قطعه کار نهایت لذت را ببرید.
چوب
برای پیشخوان چوبی بادوامی که مخصوص خردکردن مواد غذایی هستند به صورت ماهانه از روغن معدنی استفاده کنید. لکهها و سوختگیهای روی صفحات چوبی با روغن لیمو و هیدروژن پراکسید محو میشود.
کوارتز
پیشخوان کوارتز در برابر خراشیدگی، لکه و حرارت مقاوم است. به علاوه بدون منفذ بوده و نیازی به پرداخت نیز ندارد. برای تمیز کردن پیشخوان کوارتز آرد و هیدروژن پراکسید را با هم ترکیب کرده تا خمیری شکل شود. سپس آن را به مدت 24 ساعت روی لکه قرار دهید تا لکه کاملا تمیز شود.
مرمر
سنگ مرمر نسبت به انواع دیگر پیشخوان به مراقبت بیشتری نیاز دارد. سنگ مرمر دارای منافذ ریزی بوده و نسبت به لکه حساس است. خوردگیهای شیمیایی را میتوان با پولیش مرمر و لکههای روغنی روی سنگ مرمر را میتوان با هیدروژن پراکسید، حلال معدنی و آمونیاک از بین برد. برای پاک کردن لکه غذا از روی سنگ مرمر جوش شیرین و مایع ظرفشویی را با هم ترکیب کرده و روی لکه بریزید.
مایع ظرفشویی و آب گرم را داخل آبپاش ترکیب کرده و روی لکه اسپری کنید. سپس با دستمال مرطوب روی لکه مالیده و پس از شستشو با دستمال تمیزی خشک کنید.
برای از بین بردن لکه جوهر روی سنگهای تیره از استون استفاده کنید. مقداری پنبه را به استون آغشته کرده و مستقیما روی لکه قرار دهید. اما اگر رنگ سنگ روشن است از محلول هیدروژن پراکسید 20 درصد استفاده کنید. پس از پاک کردن لکه اسفنج را مرطوب کرده و روی سنگ را پاک کنید.
سنگ صابون
سنگ صابون به طور طبیعی بدون منفذ بوده و نیازی به پرداخت ندارد. شکافها و خراشیدگی روی سنگ مرمر کاملا طبیعی بوده و به همین دلیل باعث ناهمواری پتینه میشود. تغییر رنگهایی که در اثر تماس روغن ایجاد شده را میتوان با روغنهای معدنی از بین برد.
مزایا و معایب سنگ صابون
سنگ صابون از ظاهری صاف و زیبا برخوردار بوده و برای حفظ ظاهر نیازی به بتونه کاری ندارد. سطح نفوذناپذیر این سنگ احتمال رشد باکتری را کاهش میدهد و این برای اشپزخانه و حمام مزیت بزرگی است. سنگ صابون غالبا در شومینه به کار برده میشود و از مقاومت بالایی در برابر حرارت برخوردار است. بنابراین با قرار دادن ظرف گرم هیچ آسیبی به آن وارد نخواهد شد.
سنگ صابون در اثر یک فرآیند طبیعی به مرور زمان تیره میشود؛ بنابراین لازمه آن استفاده از پتینه است که ممکن است برای خیلیها خوشایند نباشد. نقطه ضعف اصلی سنگ صابون حساسیت آن به خراشیدگی است. به طوری که اگر ظرف چدنی روی آن بیفتد باعث پریدگی روی سطح میشود و اگر مواد غذایی روی سطح خرد شود آثار چاقو روی آن به جا میماند.
استیل ضدزنگ
خراشیدگیهای روی صفحات استیل ضدزنگ اجتنابناپذیر است. اما به راحتی میتوان با پدهای ساب خراشیدگیها را از بین برد. برای جلوگیری از زنگزدگی استیل هرگز ظروف داغ را روی آن قرار ندهید. در صورت ایجاد لکههای زنگ زده میتوانید آب لیمو و جوش شیرین را با هم ترکیب کرده و روی لکه قرار دهید. سادهترین راه برای پاک کردن سطوح استیل استفاده از مایع لباسشویی است.
باید و نبایدهای تمیزکردن استیل ضدزنگ
اولین چیزی که باید هنگام تمیز کردن استیل ضدزنگ در نظر گرفت کارهایی است که نباید انجام دهیم. بعضی از مواد شوینده به پرداخت روی سطوح استیل آسیب میرساند و حتی آب نیز اگر درست استفاده نشود باعث ایجاد لکه روی آن میشود. نبایدهای تمیز کردن سطوح استیل شامل موارد زیر است:
- هرگز از شویندههای حاوی کلوراید استفاده نکنید.
- از مواد پاک کننده فر استفاده نکنید.
- از سیم ظرفشویی، برسهای فلزی و پدهای شستشوی ضخیم که باعث ایجاد خراشیدگی روی سطوح استیل میشود استفاده نکنید.
- سطوح استیل را تا زمانی که کاملا سرد نشده است تمیز نکنید.
لمینت
برای از بین بردن تمام لکههای روی صفحه لمینت آب و جوش شیرین را باهم ترکیب کرده و به مدت 3 الی 5 دقیقه روی لکه قرار دهید. اما به منظور از بین بردن لکههای سختتر بهتر است دستمال تمیزی را به جرمگیر آغشته کرده و روی لکه بمالید.
سنگ مصنوعی (سالید سرفیس)
خراشیدگیهایی که به مرور زمان روی سطوح سنگ مصنوعی ایجاد میشود را میتوان با سایش ملایم از بین برد. اما پتینه پلاستیک مانندی که به مرور زمان روی سنگ مصنوعی ایجاد میشود را فقط یک متخصصان حرفهای در این زمینه میتوانند رفع کنند.
بتن
به منظور جلوگیری از لکهدار شدن پیشخوان بتنی کارخانه تولیدکننده باید قبل از نصب آن را به خوبی پرداخت کند. به منظور مقاوم کردن پیشخوان بتنی در برابر لکه، چندین مرتبه در سال از روغن تانگ و برای براق شدن آن از وکس استفاده کنید.
کاشی سرامیک
نکته مهم در رابطه با کاشی سرامیک نگهداری از دوغاب آن است که بهترین روش استفاده از محلول ضدقارچ با مسواک است. لکههای کاشی را با محلول جرمگیر رقیق شده میتوانید از بین ببرید.
گرانیت
برای تست پرداخت سطوح گرانیت مقداری آب با آبپاش روی سطح بریزید. اگر پس از 10 الی 15 دقیقه لکههای آب به صورت حبابی شکل روی سطح باقی ماند، به این نتیجه خواهید رسید که سطح گرانیت به خوبی پرداخت شده است. اما اگر لکههای آب جذب گرانیت شد هرچه زودتر برای پرداخت آن اقدام کنید. برای از بین بردن لکههای روی گرانیت بهتر است از جوش شیرین استفاده کنید. از ترکیب جوش شیرین و هیدروژن پراکسید برای پاک کردن لکه آب و از ترکیب جوش شیرین و آب برای پاک کردن لکههای روغنی استفاده کنید. مواد را روی لکه ریخته و روی آن را با پلاستیک بپوشانید. پس از یک شبانه روز روی سطح را پاک کرده و شستشو دهید. لکههای عادی روی گرانیت را بهتر است با مایع ظرفشویی و آب تمیز کنید.
| نوع پیشخوان | ویژگی | روش نگهداری | مزایا | معایب |
| چوب | طبیعی و قابل برش | روغنکاری دورهای | ظاهر زیبا، قابل ترمیم | حساس به رطوبت |
| کوارتز | مقاوم و بدون منفذ | پاکسازی با شوینده ملایم | ضدلکه و بادوام | قیمت بالا |
| مرمر | سنگ طبیعی لوکس | پولیش و پاکسازی ملایم | ظاهر خاص | حساس به لکه |
| سنگ صابون | مقاوم به حرارت | استفاده از روغن معدنی | ضدباکتری، بادوام | خشپذیر |
| استیل ضدزنگ | فلزی و بهداشتی | تمیزکاری با شوینده ملایم | مقاوم و صنعتی | ایجاد خطوخش |
| لمینت | اقتصادی و متنوع | تمیزکاری ساده | قیمت مناسب | مقاومت کمتر |
| سنگ مصنوعی | یکپارچه و قابل ترمیم | سایش ملایم | ظاهر یکنواخت | حساس به حرارت |
| بتن | مقاوم و سفارشی | واکس و روغنکاری | استحکام بالا | احتمال جذب لکه |
| کاشی سرامیک | مقاوم به رطوبت | تمیزکاری دوغاب | تنوع طرح | آلودگی درزها |
| گرانیت | سنگ متراکم طبیعی | آببندی و تمیزکاری ساده | بسیار بادوام | وزن زیاد |
کدام جنس پیشخوان برای شما مناسبتر است؟
انتخاب بهترین متریال برای کانتر آشپزخانه فرمول ثابتی ندارد و کاملاً به سبک زندگی شما بستگی دارد. اینکه چقدر آشپزی میکنید، فرزند کوچک دارید یا نه و چقدر حوصله تمیزکاری دارید، تعیینکننده نهایی است. در ادامه بر اساس سه اولویت اصلی، بهترین گزینهها را دستهبندی کردهایم.
دوام و کار سنگین
اگر جزیره آشپزخانه شما میز کار اصلی برای خرد کردن و پختوپز مداوم است، باید سراغ متریالهای مقاوم و ضد آب بروید. سنگ گرانیت و کوارتز بهترین انتخابها هستند؛ کوارتز در برابر حرارت، لکه و خراش مقاومت فوقالعادهای دارد و برخلاف سنگهای طبیعی نیازی به درزگیری مداوم ندارد. همچنین اگر طرفدار سبکهای صنعتی هستید، استیل ضدزنگ گزینهای بهداشتی و مقاوم است، اما باید مراقب خط و خشهای ریز روی آن باشید و هرگز سیم ظرفشویی را مستقیم روی آن نکشید.
زیبایی و لوکس بودن
اگر ظاهر آشپزخانه برایتان حرف اول را میزند و مشکلی با کمی مراقبت بیشتر ندارید، سنگ مرمر و چوب طبیعی بینظیرند. مرمر جلوهای باشکوه به فضا میدهد، اما شدیداٌ به اسید حساس است و سریع لک میشود. صفحات چوبی هم گرمای خاصی به محیط میبخشند، اما برای جلوگیری از خشک شدن و ترک خوردن، باید آنها را بهصورت ماهانه با روغنهای معدنی چرب کنید. بتن هم گزینه دیگری است، اما به دلیل وزن بالا و همچنین خرابی زود هنگام ممکن است دلخواه همه نباشد.
قیمت مناسب و نگهداری آسان
برای کسانی که دنبال دردسر نیستند و بودجه محدودتری دارند، صفحات لمینت و سنگ مصنوعی (سالید سرفیس) ایدهآل هستند. لمینتهای امروزی تنوع طرح زیادی دارند و لکههایشان به راحتی با مخلوط آب و جوششیرین پاک میشود. سنگهای مصنوعی هم اگرچه ممکن است خش بردارند، اما برخلاف سنگ طبیعی، یکپارچه و بدون درز هستند و تعمیر آنها سادهتر است. این گزینهها تعادل خوبی بین هزینه و کارایی برقرار میکنند.
برای هر آشپزخانه چه کانتری مناسبتر است؟
انتخاب کانتر آشپزخانه نباید فقط بر اساس ظاهر باشد، بلکه باید با میزان استفاده شما و مدل کابینتها همخوانی داشته باشد. متریالی که برای یک جزیره آشپزخانه کوچک و با استفاده متوسط مناسب است، ممکن است در یک آشپزخانه شلوغ خیلی زود آسیب ببیند. در ادامه گزینههای مناسب برای سبکهای مختلف را بررسی میکنیم.
آشپزخانههای مدرن و صنعتی
اگر دنبال سبکهای ساده و امروزی هستید، بتن و استیل ضدزنگ گزینههای خوبی هستند. استیل کاملاً بهداشتی است و راحت تمیز میشود، اما باید بدانید که خط و خش روی آن میافتد. بتن هم ظاهر مات و یکدستی دارد، اما اگر مرتب واکس نخورد، لکهها را به خود جذب میکند. سنگ مصنوعی هم چون سطح بدون درز و صافی دارد، برای طرحهای مدرن انتخاب مناسبی است.
آشپزخانههای کلاسیک و سنتی
برای داشتن فضایی گرم و طبیعی، چوب انتخاب اصلی است. البته چوب به مراقبت نیاز دارد و باید مدام روغنکاری شود تا آب و رطوبت آن را خراب نکند. سنگ صابون هم مورد دیگری برای این سبک است که گرما را خوب تحمل میکند، اما جنس نرمی دارد و ممکن است با ضربه ظروف خراش بردارد. این سنگ به مرور زمان و با استفاده مداوم، کمی تیرهتر میشود.
آشپزخانههای لوکس و سنگی
سنگ مرمر ظاهر بسیار زیبایی دارد اما سطح آن دارای منافذ ریز است و با مواد اسیدی مثل آبلیمو سریع لک میشود؛ بنابراین برای آشپزیهای زیاد و سنگین مناسب نیست. اگر دنبال دوام بیشتر با ظاهری مشابه هستید، گرانیت یا کوارتز بهترند. کوارتز مقاومت بالایی در برابر لکه و حرارت دارد و گرانیت هم اگر خوب پرداخت شده باشد، عمر طولانی خواهد داشت و نگهداری آن آسانتر است.
چه چیزهایی به پیشخوان آشپزخانه آسیب میرساند؟
بسیاری از سطوح سخت در برابر فشار نقطهای حساس هستند و کانتر آشپزخانه نیز از این قاعده مستثنی نیست. قرار دادن اشیاء بسیار سنگین یا ایستادن روی جزیره آشپزخانه (مثلاً برای تمیزکاری سقف) میتواند باعث ایجاد ترکهای عمیق و شکستگی شود که تعمیر آنها هزینه سنگینی دارد. علاوه بر فشار فیزیکی، موارد زیر نیز دشمن اصلی طول عمر این سطوح هستند.
- استفاده از سفیدکنندهها یا جرمگیرهای اسیدی که لایه محافظ و براق سطح را از بین میبرند.
- قرار دادن قابلمه یا تابه داغ بدون زیرقابلمهای که باعث شوک حرارتی، تغییر رنگ یا ترک خوردن سنگ میشود.
- تماس طولانیمدت آبلیمو، سرکه یا آب گوجهفرنگی با سطح که بهسرعت لکههای ماندگار ایجاد میکند.
- خرد کردن مواد غذایی بدون استفاده از تخته برش که باعث خراشیده شدن لایه رویی میشود.
- تابش مستقیم و مداوم آفتاب که به مرور زمان رنگ چوب یا گرانیت را کدر میکند و جلای آن را از بین میبرد.
ما در سازوکار، انواع مختلفی از ابزارهای مورد نیاز برای نصب و استفاده در آشپزخانه را تحت عنوان برند رونیا به بازار عرضه کردهایم.
جمعبندی
نگهداری اصولی از کانتر آشپزخانه فراتر از یک دستمال کشیدن ساده است و به شناخت دقیق جنس سطح و نقاط ضعف آن بستگی دارد. دیدیم که سنگهای طبیعی مثل مرمر و گرانیت در برابر اسیدها آسیبپذیرند و جزیره آشپزخانه چوبی نیاز به تغذیه مداوم با روغن دارد. با رعایت نکاتی که گفته شد و استفاده از ترکیبهای خانگی بیخطر مانند جوششیرین یا هیدروژن پراکسید، میتوانید عمر مفید و درخشش سطوح کار خود را برای سالهای طولانی تضمین کنید و از زیبایی قلب خانهتان لذت ببرید.
سوالات متداول
بهترین روش برای از بین بردن لکههای روی پیشخوان چوبی و نگهداری از آن چیست؟
برای افزایش دوام چوب ماهیانه از روغن معدنی استفاده کنید و لکهها را با ترکیب روغن لیمو و هیدروژن پراکسید پاک کنید.
چطور میتوان لکههای غذا و چربی را بدون آسیب زدن از روی سنگ مرمر پاک کرد؟
مخلوط خمیری جوششیرین و مایع ظرفشویی را روی لکه بگذارید و پس از خشک شدن با دستمال مرطوب و نرم تمیز کنید.
آیا سطوح گرانیتی در برابر نفوذ آب مقاوم هستند یا نیاز به کار خاصی دارند؟
باید با تست آبپاشی نفوذپذیری آن را چک کنید و اگر آب جذب سنگ شد، سریعاً برای پرداخت و درزگیری مجدد آن اقدام کنید.
