گرانول چیست و چه کاربردی دارد؟ | معرفی انواع گرانول

گرانول چیست؟

حتما کلمه گرانول به گوشتان خورده (به عنوان مثال چسب گرانول)؛ اما انواع گرانول بیشتر در صنعت استفاده می‌شود. با پیشرفت تکنولوژی، روش و دستگاه‌های مختلفی برای تولید پلاستیک استفاده می‌شود. در ساخت پلاستیک اولین سوالی که به وجود آمد این بود که شکل ماده اولیه برای تولید پلاستیک به چه صورت باشد که در آخر شکل گرانول به دلیل داشتن مزایای مختلف انتخاب شد. از آنجا که پودر در هوا پخش می‌شود و ممکن است مشکلات تنفسی و آلودگی ایجاد کند، گرانول به عنوان شکل ماده اولیه انتخاب شد. برای ساخت پلاستیک ابتدا باید گرانول را ذوب کرد سپس فرم داد.

روش‌های تولید گرانول

بر خلاف تصور افراد مختلف گرانول نوعی پلیمر نیست بلکه شکلی از پلیمر است که از حالت پودری به شکل دانه دانه در آمده است.

روش‌های مختلفی برای تولید گرانول وجود دارد اما در ایران از روش رشته‌ای یا روش خشک استفاده می‌کنند. همچنین نوع خاصی از آن با نام گرانول پلاستیک از بازیافت مواد پلاستیکی به دست می‌آید.

تولید گرانول به روش رشته‌ای

برای تولید گرانول رشته‌ای از دستگاه و ماشین آلات ساده استفاده می‌شود. در این روش انواع پلاستیک بعد از عبور از مراحل مختلف به صورت رشته‌های باریک در‌می‌آید. رشته‌های پلاستیک مذاب بعد از عبور از استخر آب به آسیاب مخصوص هدایت شده و پس از تکه تکه شدن خشک می‌شود. گرانول تولید شده در خطوط رشته‌ای به صورت خرده پلاستیک است.

تولید گرانول به روش خشک

ماشین آلاتی که برای تولید گرانول خشک استفاده می‌شود پیچیده‌تر بوده و دقت بالایی دارد. در این روش پلاستیک‌های خرد شده مواد بازیافتی پس از ذوب شدن و عبور از صافی مخصوص توسط تیغه‌های مخصوص برش داده می‌شود. مواد خرد شده با دستگاه مکنده وارد مسیر لوله‌ای مخصوص شده و در زمان کوتاهی سرد و خشک می شود. گرانول‌های خشک شبیه گرانول‌های تولید شده توسط صنایع پتروشیمی است.

گرانول چه کاربردی دارد؟

مهم‌ترین کاربرد گرانول به عنوان ماده اولیه در تولید انواع محصولات پلاستیکی است. نوع کاربرد گرانول به نوع آن بستگی دارد. انواع و گریدهای مختلف گرانول می‌توانند کاربردهای مختلفی در صنایع مختلف داشته باشند. در ادامه ضمن معرفی انواع گرانول ، به کاربردهای هر نوع اشاره می‌کنیم.

انواع گرانول

پلی‌اتیلن یکی از پرمصرف‌ترین پلیمرها در صنعت پلاستیک است که بر اساس دانسیته و ساختار مولکولی به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شود. شناخت دقیق تفاوت‌های میان این گریدها به تولیدکنندگان کمک می‌کند تا به جای استفاده از نام‌های کلی مانند گرانول بادی، ماده اولیه دقیق و مهندسی شده را برای خط تولید خود انتخاب کنند و کیفیت محصول نهایی را ارتقا دهند.

پلی‌اتیلن سبک

پلی‌اتیلن سبک یا همان LDPE به دلیل فاصله زیاد میان زنجیره‌های مولکولی خود دارای انعطاف‌پذیری بالا و  همچنین شفافیت قابل قبولی است. این ویژگی‌ها سبب شده است که گرانول بهترین انتخاب برای تولید انواع بسته‌بندی‌های نازک و کیسه‌های فریزر باشد و موارد مختلفی از جمله تولید انواع نایلون گلخانه کاربرد دارد.

پلی‌اتیلن سنگین

پلی‌اتیلن سنگین که در بازار ایران اغلب با نام گرانول بادی شناخته می‌شود دارای چگالی بالا و ساختاری فشرده است که استحکام و مقاومت ضربه‌ای فوق‌العاده‌ای ایجاد می‌کند. این گرید پلیمری برای فرایندهای قالب‌گیری بادی جهت ساخت انواع دبه‌ها و بطری‌های مواد شوینده و همچنین تولید لوله‌های تحت فشار انتقال آب و گاز مناسب و کاربردی است.

پلی‌اتیلن سبک خطی

پلی‌اتیلن سبک خطی مقاومت و کشش بالایی داشته و در برابر پارگی یا سوراخ شدن نسبت به سایر گریدها عملکرد بهتری از خود نشان می‌دهد. این ماده به دلیل قابلیت کشسانی بالا به طور ویژه برای تولید استرچ صنعتی و سلفون‌ها و همچنین به عنوان عایق و روکش محافظ برای کابل‌های برق و مخابرات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نوع پلی‌اتیلن	ویژگی‌ها و ساختار	کاربردهای اصلی
پلی‌اتیلن سبک	دارای فاصله زیاد میان زنجیره‌های مولکولی، انعطاف‌پذیر و بسیار نرم	تولید انواع کیسه‌های پلاستیکی نازک و نرم، فیلم‌های عرضی و گلدانی
پلی‌اتیلن سنگین	چگالی بالا با ساختار فشرده، استحکام و مقاومت ضربه‌ای فوق‌العاده (معروف به گرانول بادی)	فرآیندهای قالب‌گیری بادی (بطری و ظروف توخالی)، تولید لوله‌های تحت فشار آب و گاز
پلی‌اتیلن سبک خطی	مقاومت کششی بالا، عملکرد عالی در برابر پارگی و سوراخ شدن نسبت به سایر گریدها	تولید فیلم استرچ صنعتی و ساختمانی، عایق و روکش محافظ کابل‌های برق و مخابرات

مستربچ چیست و چه کاربردی در کنار گرانول دارد؟

بسیاری از افراد تصور می‌کنند که مستربچ و گرانول دو ماده کاملاً جداگانه و بی‌ربط هستند اما واقعیت این است که خود مستربچ هم ظاهری دانه دانه و شبیه به گرانول دارد. تفاوت اصلی در کارایی آن‌ها است. گرانول ماده اولیه و اصلی است که بدنه محصول پلاستیکی را می‌سازد اما مستربچ یک ماده افزودنی غلیظ و فشرده است که برای تغییر ویژگی‌ها به این مواد اضافه می‌شود. کاربرد اصلی مستربچ در دو بخش خلاصه می‌شود. اول برای رنگ کردن محصولات است یعنی اگر بخواهید یک صندلی پلاستیکی قرمز تولید کنید باید به مواد اولیه خود مستربچ قرمز اضافه کنید. کاربرد دوم اضافه کردن خواص فنی و مهندسی است. مثلاً برای اینکه یک مخزن آب در برابر نور خورشید نپوسد به آن مستربچ ضد اشعه ماوراء بنفش یا آنتی یووی می‌زنند تا مقاومت آن در فضای باز بالا برود.

عوامل موثر بر قیمت گرانول

قیمت گرانول در بازار ایران عدد ثابتی ندارد و همیشه بسته به کیفیت بار و ویژگی‌های فنی آن تغییر می‌کند. خریداران حرفه‌ای می‌دانند که تفاوت قیمت‌ها بی‌دلیل نیست و باید قبل از خرید به نکات کلیدی زیر توجه کرد تا ارزش واقعی محصول مشخص شود و خریدی مقرون‌به‌صرفه و مطمئن صورت گیرد.

شفافیت و رنگ

 رنگ گرانول یکی از اولین و ساده‌ترین راه‌های تشخیص کیفیت است که تاثیر مستقیم روی قیمت نهایی دارد. گرانول‌های بی‌رنگ یا عسلی به دلیل اینکه از مواد بازیافتی تمیزتر و باکیفیت‌تری تولید شده‌اند همیشه گران‌تر هستند در حالی که گرانول‌های تیره و مشکی معمولاً قیمت پایین‌تری در بازار دارند.

میزان خلوص

میزان تمیزی و یکدست بودن بار گرانول نکته بسیار مهمی است که تولیدکنندگان به آن دقت زیادی می‌کنند. وجود هرگونه ناخالصی مانند گاز یا حباب در داخل دانه‌ها نشان‌دهنده ضعف در فرایند تولید است و باعث می‌شود کیفیت و قیمت آن نسبت به بارهای خالص و کاملاً یکدست کمتر باشد.

شاخص جریان مذاب

شاخص جریان مذاب میزان روانی و جاری شدن مواد را هنگام حرارت دیدن در دستگاه نشان می‌دهد. این شاخص فنی مشخص می‌کند که مواد برای چه نوع دستگاه و محصولی مناسب است و تغییرات آن می‌تواند کارایی مواد را عوض کند و روی ارزش ریالی گرانول تاثیر بگذارد.

ما در سازوکار، انواع مختلفی از چسب‌ها و متریال‌های مصرفی را به بازار عرضه کرده تا کاربران بسته به نیاز خود، بهترین محصول را خریداری نمایند.

جمع بندی

گرانول نام یک جنس خاص نیست؛ بلکه شکلی از مواد اولیه پلاستیک است که به صورت دانه‌دانه تولید می‌شود تا ذوب کردن آن در دستگاه‌ها آسان‌تر باشد و مانند پودر در هوا پخش نشود. این دانه‌ها می‌توانند از مواد نو پتروشیمی یا بازیافت پلاستیک‌های ضایعاتی با روش‌های مختلف رشته‌ای یا خشک تولید شوند. بسته به نوع پلاستیک مثل پلی‌اتیلن سبک یا سنگین، از گرانول برای ساخت طیف وسیعی از محصولات، از کیسه فریزر نازک گرفته تا لوله‌های محکم و دبه‌ها استفاده می‌شود. اگر نیاز به رنگ یا خواص خاصی مثل مقاومت در برابر آفتاب باشد، ماده‌ای افزودنی به نام مستربچ به آن اضافه می‌کنند. در نهایت، قیمت گرانول بر اساس شفافیت و کیفیت آن تعیین می‌شود؛ به طوری که گرانول‌های بی‌رنگ یا عسلی به دلیل خلوص بالا و قابلیت رنگ‌پذیری، گران‌تر از گرانول‌های مشکی هستند.

سوالات متداول

تفاوت گرانول با پودر پلیمر چیست؟
گرانول برخلاف پودر در هوا پخش نمی‌شود، مشکلات تنفسی و آلودگی محیطی ایجاد نمی‌کند و خوراک‌دهی آن به دستگاه‌های تزریق پلاستیک راحت‌تر است.

فرق پلی‌اتیلن سبک و سنگین در چیست؟
پلی‌اتیلن سبک انعطاف‌پذیر است و برای نایلون و کیسه استفاده می‌شود، اما پلی‌اتیلن سنگین سخت و محکم است و برای ساخت دبه، بطری و لوله کاربرد دارد.

مستربچ چه تفاوتی با گرانول دارد؟
گرانول ماده اصلی تشکیل‌دهنده محصول است، اما مستربچ یک افزودنی غلیظ است که فقط درصد کمی از آن برای رنگ‌دهی یا ایجاد خواص خاص به گرانول اضافه می‌شود.