خودت بساز

از صفر تا صد کمان چوبی و مراحل ساخت آن

کمان چوبی چیست و چه کاربردهایی دارد؟

کمان ابزاری است که در ابتدا از آن برای شکار و جنگ استفاده می‌شد اما با گذشت زمان استفاده از آن برای ورزش و سرگرمی هم رایج شد. ابتدایی‌ترین شکل کمان‌ها به شکل حرف Y بود که کشی به دو سر آن متصل می‌شد اما با گذشت زمان شکل ظاهری کمان تغییرات زیادی پیدا کرد و از مواد مختلفی مانند فایبرگلس و … در ساخت آن استفاده شد.

انواع کمان

کمان انواع مختلفی دارد که با توجه به نوع آن هریک برای کاربردی خاص طراحی شده است. از انواع کمان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کمان ریکرو

یکی از ساده و ابتدایی‌ترین انواع کمان که برای افراد مبتدی و تازه کار مناسب است کمان ریکرو است که دارای دو نوع شکاری و مسابقه است.

کمان کراس بو

کمان کراس بو ساختمانی بسیار ساده داشته اما تیر آن قدرت بسیار بالاتری نسبت به انواع دیگر کمان دارد.

کمان سنتی، لانگ بو یا سامورایی

این کمان از یک تکه چوب ساخته شده و طرفداران زیادی ندارد.

کمان کامپوند یا مرکب

این کمان شبیه کمان ریکرو بوده و تنها تفاوت اصلی آن در قرقره‌های آن است. این قرقره‌ها در قسمت نوک بازو قرار گرفته و باعث‌ می‌شود که به میزان مشخصی زه کمان کشیده شود.

چگونه کمان چوبی بسازیم؟

برای شما که کماندار تازه کاری هستید ممکن است انتخاب کمان مناسب کمی سخت باشد. ما در این مقاله با معرفی بهترین کمان‌ها به شما کمک خواهیم کرد کمان مناسب خود را انتخاب کنید.

معرفی بهترین کمان برای تازه‌کارها

کمان ستاره

کمان ستاره برای تازه کارانی که علاقه زیادی به یادگیری تیراندازی دارند گزینه بسیار مناسبی است. از آن‌جا که طول آرشه کمان و وزن این کمان قابل تنظیم است به راحتی می‌‍توان از آن استفاده کرده و به تمرین تیراندازی پرداخت. قیمت کمان ستاره مناسب بوده و قدرت پرتاب بالایی نیز دارد.

کمان کامپوند خشم

اگر به دنبال کمانی باداوام و با طول عمر بالا هستید، کمان کامپوند با طول آرشه 25 الی 31 اینچ گزینه مناسبی است. سرعت پرتاب کمان خشم 270 فریم در ثانیه بوده و وزن آن نیز بین 55 تا 70 پوند قابل تنظیم است. این کمان با اجزای آلومینیومی گزینه مناسبی برای تیراندازی مستقیم و پرسرعت است.

کمان رادیکال

اگر می‌خواهید یک تیرانداز حرفه‌ای شوید، با کمان رادیکال شروع کنید. طول آرشه کمان رادیکال از 26.5 الی 31  اینچ و وزن آن نیز از 40 تا 70 پوند قابل تنظیم است. با استفاده از کمان رادیکال که سرعت آن 340 فریم در ثانیه است، قادر به تیراندازی به اهداف سنگین خواهید بود.

کمان کامپوند خرس افکن

این کمان در دسته کمان‌های سبک قرار دشته و برای مبتدیان یکی از بهترین کمان‌ها محسوب می‌شود. وزن آن از 50 الی 70 پوند و طول آرشه نیز از 24.5 تا 31.5 اینچ قابل تنظیم است. ارتفاع پایه کمان خرس افکن کوتاه بوده و به راحتی قابل حمل است.

کمان شکارچی کوچک

کمان شکارچی کوچک نیز یکی از بهترین کمان‌ها برای نوآموزان جوان بوده و قیمتی مقرون به صرفه دارد. طول آرشه کمان از 12 الی 27 اینچ قابل تنظیم بوده و ارتفاع آن نیز متغیر است.

کمان کامپوند کربنی

کمان کامپوند کربنی با طراحی ارگونومیک و وزن قابل تنظیم 30 الی 60 پوند را می‌توان از جمله کمان‌های مناسب برای خانم‌ها به شمار آورد.

کیفیت چوب مناسب کمان

 از آن‌جا که بسیاری از کمان‌ برای شکار استفاده می‌کنند، جنس چوب آن باید از استحکام و مقاومت بالایی برخوردار باشد. البته ناگفته نماند که جنس کمان کاملا سلیقه‌ای است و غالبا انواع چوب برای ساخت آن به کار برده می‌شود. در گذشته از چوب درختانی چون صنوبر و سپیدار برای ساخت کمان استفاده می‌شد؛ اما چوب این درختان چندان مستحکم نبوده و در زمان کوتاهی می‌شکستند.

چوب درخت گردو و توت آمریکایی از جمله چوب‌های مقاوم مناسب ساخت کمان هستند. درخت بامبو، بلوط و زبان گنجشک نیز گزینه‌های مناسبی برای استفاده در کمان هستند.

خرید چسب

 زه کمان

زه از 15 تار نازک تشکیل شده و جنس آن عموما از فایبرگلاس و کربن است. نکته مهم در رابطه با زه کمان قطر تارهای آن است. هر چه قطر تار کمتر باشد، مقاومت آن بیشتر است.

زه کمان علی‌رغم تصور بسیاری از ما نباید خاصیت کشسانی داشته باشد. زیرا این خاصیت باعث می‌شود بخشی از نیروی وارده به زه جهت بازگرداندن آن صرف می‌شود و در نتیجه قدرت کمتری به تیر منتقل می‌شود. زه کمان از جنس‌های مختلفی ساخته شده است. در ادامه به معرفی پرطرفدارترین آن‌ها می‌پردازیم.

زه داکرون

زه داکرون برای کمان‌های ریکرو و ترکیبی مناسب بوده و طول عمر بالایی دارد. این زه از جنس پلی‌استر بوده و مقاومت رشته‌های آن 22.5 کیلوگرم است.  زه داکرون به علت خاصیت کشسانی 2.6 درصدی سرعت پرتاب تیر را کاهش می‌دهد.

زه کولار

زه کولار با مقاومت 22.5 کیلوگرم از مقاومت بیشتری نسبت به زه داکرون برخوردار است؛ اما به علت کشش کمتر سرعت پرتاب تیر افزایش و طول عمر کمان کاهش می‌یابد. سرعت زه کولار حدود 2 متر بر ثانیه است.

زه فست فلایت

زه فلایت از مواد کامپوزیت ساخته شده و مقاومت بالا و نیروی کشش پایینی دارد. این زه توسط کمانداران حرفه‌ای در مسابقات و زمین‌های تیر به کار برده می‌شود.

زه ترک

رشته‌های زه ترک ضخامت کم و مقاومت بالایی دارند.

مراحل ساخت کمان

یکی از ویژگی‌های مهمی که کمان چوبی باید داشته باشد خاصیت انعطاف پذیری آن است و برای این که چوب کمان به راحتی خم شود باید از چوب درختان کوچک استفاده کرد.

مواد و ابزار موردنیاز:

برای ساخت کمان چوبی می‌توانید از چوب کاج، بید، بلوط یا افرا استفاده کنید. یک قطعه چوب به طول 1 الی 1.5 متر با قطر 2.5 سانتی‌متر تهیه کنید. چوب درخت حتما باید خشک باشد و اگر مرطوب باشد، خشک شدن آن حداقل 3 الی 4 هفته زمان می‌برد. دقت داشته باشید که برای ساخت کمانی بدون نقص، قطعه چوب هیچگونه ترک یا شکستگی نداشته باشد.

کمان

ساخت کمان چوبی

هنگام انتخاب چوب کمان نکاتی که باید درنظر گرفته شود شامل موارد زیر است:

چوب باید خشک و مرده باشد و ارتفاع آن 1.8 متر باشد. دقت کنید که چوب کمان گره و پیچ و تاب نداشته باشد.

قطعه چوب باید مثل چوب درخت سرو یا درخت توت انعطاف پذیر باشد. البته می‌توانید از چوب بامبو یا نیشکر نیز استفاده کنید؛ اما ضخامت این دو برای کمان کافی نیست. می‌توانید از چوب بامبو جوان استفاده کنید که به اندازه کافی محکم و انعطاف‌پذیر است.

از چوب سبز هم می‌توانید در شرایط ضروری برای ساخت کمان چوبی استفاده کنید؛ اما استحکام آن به اندازه چوب خشک نیست.

ساخت کمان چوبی

هر قطعه چوبی دارای انحنا است. هنگام ساخت کمان این انحنای آن است که جایگاه قسمت‌های مختلف آن را تعیین می‌کند. به منظور پیدا کردن انحنای چوب یک طرف آن را روی سطح زمین قرار داده و سمت دیگر را با دست نگه دارید. اگر قسمت میانی چوب را به آرامی فشار دهید، چوب چرخیده و انحنای طبیعی خود را نشان می‌دهد.

تعیین قسمت‌های دسته، بازوی بالا و بازوی پایین هنگام فرم دادن به کمان حائز اهمیت است. برای پیداکردن قسمت دسته کمان به اندازه 7 سانتیمتر از مرکز کمان به بالا و پایین علامت بزنید. قسمت میانی دسته و قسمت‌های بالا و پایین بازوی کمان است.

ساخت کمان چوبی

انتهای چوب را روی پا و یکی از دست‌ها را بالای کمان قرار دهید. با دست دیگر کمان را به سمت بیرون بکشید تا انحنای آن در جهت شما قرار بگیرد. با استفاده از چاقو یا ابزار مشابه قسمت‌های انعطاف ناپذیر شکم چوب را بتراشید؛ تا زمانی که بازوی بالا و پایین به یک اندازه انحنا پیدا کند.

قسمت دسته یا همان وسط کمان باید ضخیم‌تر از قسمت‌های دیگر باشد.

ساخت کمان چوبی

با استفاده از چاقو شیارهایی برای زه کمان به عمق 2.5 الی 5 سانتی‌متر در دو طرف کمان ایجاد کنید.

ساخت کمان چوبی

زه نباید بیش از حد حالت ارتجاعی داشته باشد؛ زیرا قدرت پرتاب تیر از چوب است نه زه. انواع جنس مطلوب زه کمان شامل موارد زیر است:

  • پوست دباغی شده
  • طناب نایلونی
  • طناب کنفی
  • سیم ماهیگیری
  • ریسمان معمولی
ساخت کمان چوبی

قبل از بستن زه ابتدا باید حلقه‌ای شل در دو طرف زه درست کنید. طول زه باید کوتاه‌تر از کمان باشد.

ساخت کمان چوبی

کمان را از شاخه درخت یا چیزی مشابه آن آویزان کنید تا بتوانید زه را به سمت پایین بکشید. سپس زه را بکشید تا از محکم بودن گره آن مطمئن شوید. یا این که با یک دست کمان را گرفته و با دست دیگر زه را آنقدر بکشید تا به چانه برسد.

ساخت تیر

ساخت کمان چوبی

چوب تیر باید محکم، خشک و کاملا صاف و اندازه آن نصف اندازه کمان باشد. بهترین چوب برای ساخت تیر، چوب گیاه روئینه زرین و گیاه گل ماهور (Mullen) است.

ساخت کمان چوبی

برای شکل دادن به چوب باید لبه‌های آن را بتراشید. می‌توانید برای صاف کردن چوب آن را روی حرارت زغال قرار دهید و مراقب باشید که چوب نسوزد. سپس چوب را صاف نگه دارید تا کاملا سرد شود. در قسمت انتهای تیر یک شکاف کوچک برای جاسازی روی زه کمان ایجاد کنید.

ساخت کمان چوبی

سر کمان را با استفاده چاقو تیز کنید. سپس روی حرارت زغال دهید تا کاملا محکم شود.

ساخت کمان چوبی

درست کردن سر تیر کاملا اختیاری است. برای سر تیر می‌توانید از شیشه، سنگ، استخوان یا فلز استفاده کنید. سر تیر شیاری ایجاد کرده و قطعه را داخل شیار قرار دهید. سپس با استفاده از طناب یا سیم آن را محکم کنید.

ساخت کمان چوبی

نصب پر به تیر نیز اختیاری است اما در بهبود سرعت شتاب تیر موثر است. تعدادی پر پیدا کرده و با چسب به انتهای تیر بچسبانید.

می‌توانید به جای چسب روی نوک تیر شیاری ایجاد کرده و پر را داخل آن جا کنید و با نخ دور آن بپیچید. پر نقش موثری در هدایت تیر به سمت هدف دارد.

امیدواریم با خواندن این مطلب به اطلاعات مفید برای ساخت کمان را به دست آورده باشید. اگر سوال یا نظری در رابطه با این مقاله داشتید در بخش نظرات آن را با ما در میان بگذارید.

به اشتراک بگذارید
برچسب ها

نوشته های مشابه

‫۱۹ نظرها

  1. سلام ببخشین من یک کمان چوبی درست کردم و کارهایی را که اینجا نوشتین را انجام دادم ولی سر کمان موقع کشیدن زه اصلا خم نمیشه و تیر پرتاب نمیشه باید چیکار کنم و یک چیز زه کمان را باید از چه مغازه ای بخرم

    1. سلام
      برای اطلاعات بیشتر ممکن است مقاله از صفر تا صد کمان چوبی و مراحل ساخت آن به کمک شما بیاید.
      https://mag.sazokar.com/bow-and-arrow/
      برای خرید لوازم زه، تیر و کمان می توانید از فروشگاه های آنلاین هم که به صورت تخصصی در این حوزه فعالیت دارند کمک بگیرید.

  2. باید بعد از زه اندازی (بستن زه به کمان) بازو های پایین و بالارو تا حدی نازک کنی که نشکنه تا خوب خم بشه و سرعت و برد تیر بیشتر بشه

    1. سلام
      چوب درختان گردو، بامبو، نارنج، توت امریکایی، زبان گنجشک و بلوط برای ساخت کمان مناسب هستند اما چوب صنوبر و سپیدار اصلا برای این کار مناسب نیستند.

  3. برای ساخت کمان چوب باید خیس باشد یا خشک و اگر باید خیس باشد تا چه مدت می شه ازش استفاده کرد.

    1. برای ساخت کمان حتما دقت داشته باشید که چوب خشک شده است. اگر از چوب درختان خیس استفاده کنید، ساخت کمان حداقل سه یا چهار هفته طول می‌کشد.

  4. سلام خسته نباشید من کمان رو تهیه کردم از بیرون اما تو ساخت تیر بشدت مشکل دارم مخصوصا سرتیر رو اصلا نمیتونم اونطور که شما گفتید در بیارم متاسفانه! لطفا هرکی تجربه ای داره به اشتراک بگذارد ممنون از شما و سایت خوبتون

  5. سلام خسته نباشید ممنون از راهنمای خیلی به دردم خورد فقط یه مشکل دارم اونم اینه که من تیر رو تراش دادم ولی از جنس درخت روسی استفاده کردم ولی کمی تاب برداشته وقتی به قول شما رو حرارت برای صاف کردن استفاده کردم بعد سرد شدن دیگه تاب بر نمیداره

    1. سلام
      در مورد چوب کنار اطلاعی موجود نیست اما چوب درختان گردو، بامبو، نارنج، توت امریکایی، زبان گنجشک و بلوط برای ساخت کمان مناسب هستند اما چوب صنوبر و سپیدار اصلا برای این کار مناسب نیستند.

  6. سلام میخواستم بپرسم امیدی هست با این تیر و کمان دست ساز شکار های بزرگی انجام داد؟

    1. سلام
      اگر نوک تیر به قدر کافی تیز باشد و فاصله شما تا هدف و میزان کشش زه درست باشد به هر هدفی نفوذ خواهد کرد.

  7. سلام خیلی ممنون از سایت خوبتون
    من چند وقته سعی دارم کمان بسازم
    اما زهش رو گیر نیاوردم لطفا راهنماییم کنید از کجا گیر بیارم مچکرم

    1. سلام
      سایت‌های مختلفی هستند که وسایل ساخت کمان را می‌فروشند. کافی است آن را در اینترنت سرچ کنید.

  8. سلام خیلی ممنون مطلب خیلی خوبی بود
    فقط من یه تجربه داشتم که گفتم بگم
    من برای ساخت کمان از چوب زیتون استفاده کردم و خیلی خوب شد
    چوب زیتون هم محکم هست هم منعطف
    تشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا