خودت بسازمنتخب سردبیر

آموزش ساخت کمان چوبی به صورت ساده و کاربردی

چگونه کمان چوبی بسازیم ؟

کمان ابزاری برای جنگ، شکار و گاهی ورزش بوده و در طول تاریخ دستخوش تغییرات فراوانی شده اما همچنان به عنوان ابزاری برای شکار و ورزش و سرگرمی استفاده می‌شود. ساده‌ترین مدل کمان به شکل Y است که معمولاً از چوب ساخته شده و کشی به دو سر آن متصل می‌شود.

crossbow

از کاربردهای مهم این ابزار در ورزش تیراندازی با کمان است که از گذشته تا به امروز مورد علاقه‌ی بسیاری از مردم بوده است. اگرچه شکل ظاهری کمان از گذشته تابه‌حال تغییرات زیادی پیدا کرده اما محبوب‌ترین نوع آن کمان چوبی است.

در این مقاله قصد داریم ساخت کمانی ساده از جنس چوب را آموزش دهیم. اگر به ساخت کمان علاقه‌مندید و وسایل اولیه نجاری را در اختیار دارید با ما همراه باشید.

چوب مناسب ساخت تیرکمان

انتخاب چوب مناسب اولین و مهم‌ترین قدم برای ساخت کمان است. در گذشته از هر نوع چوبی برای ساخت کمان استفاده می‌شد اما امروزه بیشتر از تخته سه‌لا یا چوب سخت برای ساخت کمان چوبی استفاده می‌کنند تا مستحکم و مقاوم باشد.

سازوکار ساخت کمان چوبی لانگ بو (long bow)

کمان چوبی

برای ساخت کمان چوبی مطابق شکل به کمی تجربه نجاری و ابزارهای ابتدایی کار با چوب احتیاج خواهید داشت. ابتدا باید طرح کلی کمان را در  اندازه‌ی دلخواه روی کاغذ پیاده کنید. برای این کار می‌توانید به سایت‌های DIY مراجعه کرده و قالب‌های آماده با طرح دلخواه خود را پیدا کنید. قطعه چوبی با طول زیاد و ضخامت حدوداً 5 سانتی متر آماده کرده و طرح را با همان ابعاد روی آن بکشید. در صورت نداشتن قطعه چوبی با این ضخامت می‌توانید از دو لایه تخته سه‌لا استفاده کنید. به‌این صورت که طرح را روی هر لایه به صورت جداگانه کشیده و با عمودبر اطراف طرح را از چوب‌های اضافی خالی کنید. سپس با استفاده از اره مویی یا هر اره‌ی دیگری که قابلیت برش‌ تمیز را دارد، طرح کلی کمان را ببرید.

long bow

در صورتی‌که کمان شما از دو لایه تشکیل شده بهتر است دو لایه را با چسب چوب به هم بچسبانید و سپس با استفاده از گیره و بست، آن را محکم ببندید و یک روز کامل به آن زمان دهید تا خشک شود.

خرید چسب

در این مرحله نیاز به سنباده‌کاری در چند مرحله‌ی متفاوت دارید. بهتر است ابتدا از یک درمل یا سنباده برقی استفاده کرده و تمامی اطراف و گوشه‌های تیز کار را حالت دهید. استفاده از سنباده های اسفنجی 80 تا 240 برای سنباده زدن روی کار و سپس ورق سنباده 4000 و 6000 بسیار برای یکدست کردن سطح کار مناسب است. این عمل را تا جایی انجام دهید تا لایه‌ها کاملاً صیقلی و صاف شده و شکل کمان را به خود بگیرد. برای اطمینان از نتیجه کار به سراغ قسمتی از کمان بروید که دست در آن نقطه قرار می‌گیرد؛ در صورتی که هنوز تیزی خاصی به چشم می‌خورد یا گودی آن مناسب نیست با استفاده از سوهان، به انحنا داده و سپس سنباده بکشید.

  • نکته: در صورت نیاز می‌توانید از پارچه‌ مخصوص برای راحتی و لیز نخوردن دست استفاده کنید.
کمان چوبی

دو قسمت انتهایی کمان یعنی جایی که زه در آن قرار می‌گیرد باید از ضخامت و استحکام مناسب برخوردار باشد تا بتوان به آسانی روی آن شکاف ایجاد کرد و گیره مخصوص را وصل کرد. در صورتی که می‌خواهید شکاف باریکی در این قسمت ایجاد کنید، بهتر است از ابزارهای دستی مانند سوهان یا مغارهای سایز کوچک استفاده کنید تا به چوب آسیب جدی وارد نشود. برای پرداخت نهایی کمان از روغن بزرک یا هر روغن پرداختی که آن را ضد آب و ضد خش کند، استفده کنید.

کمان چوبی

حالا نوبت تهیه ‌زه مناسب برای کمان است. هنگام خرید زه، نخی را انتخاب کنید که استقامت کافی داشته باشد. قطر رشته‌ی نخ، میزان کشش و مقدار نیرویی که توان مقاومت در برابر آن را دارد از نکاتی است که هنگام خرید زه باید مدنظر قرار داد. قدرت و سرعتی که تیر به هنگام پرتاب دارد به جنس و قدرت بازوهای کمان بستگی دارد. تمامی این ویژگی‌ها در هریک از برندهای تولید کننده‌ی نخ زه متفاوت بوده و شما باید بسته به نیاز و بودجه‌ی خود آن را انتخاب و خریداری کنید.

جای‌گذاری زه در کمان، قلق‌های خاص خود را دارد؛ زیرا این کار بسته به نوعی که دو سر کمان شما دارد می‌تواند متفاوت باشد. بهتر است برای راحتی بیشتر به ویدیوهایی که در این باره در سایت‌های آموزشی وجود دارد نگاهی بی‌اندازید.

اگر شما هم تجربه ساخت کمان را دارید، تصاویر کمان و تجربه ساخت آن را با ما در میان بگذارید.

به اشتراک بگذارید
برچسب ها

نوشته های مشابه

‫۵۷ نظرها

  1. سلام خوب هستید
    ببخشید مزاحمتون میشم
    یه راهنمایی میخواستم ازتون، ممنون میشم کمکم کنید
    من میخوام یه کمان سنتی بسازم از اینایی که طولش بلنده ۱۶۰ سانتیه
    از چه چوب درختی باید استفاده کنم که مقاوم باشه و هنگام تیر انداختن خم بشه و ترک نخوره و نشکنه؟
    چوب درخت باید خیس باشه تا بشه مقداری دو سر کمان رو خم کرد؟ یا از چوب های خشک هم میشه استفاده کرد؟

    1. سلام
      چوب درختان گردو، بامبو، نارنج، توت امریکایی، زبان گنجشک و بلوط برای ساخت کمان مناسب هستند اما چوب صنوبر و سپیدار اصلا برای این کار مناسب نیستند.
      برای ساخت کمان حتما دقت داشته باشید که چوب خشک شده است. اگر از چوب درختان خیس استفاده کنید، ساخت کمان حداقل سه یا چهار هفته طول می‌کشد.

      1. سلام ممنون از راهنماییتون
        خب چوب که خشک هست قسمت دو سر کمان رو یکمقدار باید خم کنیم چطوری باید اینکار انجام بشه چون چوب خشک هست ترک میخوره
        و سوال دیگه اینکه موقع تیر انداختن وقتی زه کشیده میشه دو سر کمان بیشتر خم میشه برای اینکه ترک نخوره و نشکنه چیکار باید کرد؟

        1. سلام
          با توجه به نوع کاری که مد نظرتون هست و ابعاد کمان که ذکر کردین بهتره از بین چوب‌هایی که معرفی شد، چوبی را انتخاب کنید که دوام و انعطاف بیشتری نسبت به بقیه دارد. اگر مراحل ساخت کمان را دقیق اجرا کنید و دقت داشته باشید چوب انتخابی شما فاقد هر نوع گره، گودی یا نقص‌های طبیعی دیگر باشد، مشکلی برای کمان شما پیش نمی‌آید.

    1. سلام
      استفاده از زه کشسان باور اشتباهی است؛ زیرا در صورت استفاده از این زه‌ها قسمتی از نیروی وارده به زه، صرف بازگرداندن آن می‌شود که قدرت کمتری را به تیر منتقل می‌کند.

  2. آیا زه کمان داکرون خوب است و کشش دارد؟ آیا باید چوب کمان انعطاف پذیر باشد؟
    آیا با چوب بدون انعطاف پذیر می توان کمان ساخت؟
    چگونه برد کمان را خیلی خیلی زیاد کنیم؟
    بهترین نوع زه برای کمان؟

    1. سلام
      عموما جنس زه از فایبرگلاس و کربن بوده و قطر تارها در کارایی آن موثر است. زه داکرون، کولار، فست فلایت و ترک همگی از انواع زه‌های مناسب هستند که بسته به نوع کارتان می‌توانید انتخاب کنید.
      چوب کمان باید مقاومت و استحکام بالایی داشته باشد. چوب درختان گردو، بامبو، نارنج، توت امریکایی، زبان گنجشک و بلوط برای ساخت کمان مناسب هستند اما چوب صنوبر و سپیدار اصلا برای این کار مناسب نیستند.
      به زودی مطلبی درباره نوع زه و چوب در مجله منتشر خواهد شد که می‌تواند راهنمای مناسبی برای شما باشد.

    1. سلام
      برای ساخت تیر و کمان به قطعه چوبی با قطر ۲.۵ سانتی‌متر و طول بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ سانتی‌متر نیاز دارید.

    1. سلام
      استفاده از زه کشسان باور اشتباهی است؛ زیرا در صورت استفاده از این زه‌ها قسمتی از نیروی وارده به زه، صرف بازگرداندن آن می‌شود که قدرت کمتری را به تیر منتقل می‌کند.
      زه داکرون، کولار، فست فلایت و ترک همگی از انواع زه‌های مناسب هستند که بسته به نوع کارتان می‌توانید انتخاب کنید.

    1. سلام
      دقت کنید پنداژ کمان یعنی نیرویی که شما برای کشیدن کمان به اندازه ۷۱ سانتی‌متر لازم دارید. هر چه پنداژ کمان بیشتر باشد برد، سرعت و قدرت تیر بیشتر است و به همون اندازه نیروی بیشتری لازم است تا کمان کشیده شود. برای مثال اگر پنداژ کمانی ۳۴ پوند باشد یعنی باید ۳۴ پوند (۱۵.۵ کیلوگرم) نیرو به کمان وارد کنید تا به اندازه ۷۱ سانتی متر کشیده شود. (به شرطی که طول دستتان اجازه دهد ۷۱ سانتی متر آن را بکشید)

    1. سلام
      زه داکرون یکی از بهترین جنس نخ برای کمان‌های ریکرو و کامپوند است و طول عمر نسبتا بالایی دارد.
      این زه از پلی استر ساخته شده، خاصیت کششی آن نسبت به فست فلایت و کولار بالاتر است و شوک کمتری به بازوهای کمان وارد می کند.
      اگر بخواهیم زه داکرون را با نخ زه حرفه‌ای مقایسه کنیم، سرعت تیر آن کمتر است.

    1. سلام
      جنس زه داکرون پلی استر است.
      مقاومت هر رشته زه داکرون حدودا ۲۲.۵ کیلوگرم بوده و میزان کشش آن ۲.۶ درصد است.

  3. سلام برای اینکه چوب موقع کشیدن زه نشکنه چه نوع الیاف یا برچسبی روی چوب میچسبونن؟ اسمش چیه

    1. سلام
      با توجه به نوع کمان می‌توانید از پشم و ابریشم، نوار دیوار خشک، پارچه فایبر گلاس با چسب اپوکسی، کاغذمخصوص، چرم خام، کتان، پشت بندی‌های چوبی یا بامبو استفاده کنید.

    1. سلام
      پاسخ به سوال شما تا حد زیادی به نوع کاربرد شما از کمان بستگی دارد که در ادامه به توضیح هریک می‌پردازیم تا با توجه به آن بتوانید زه مناسب کارتان را انتخاب کنید.
      زه فست فلایت از جنس کامپوزیت بوده، مقاومت بالایی داشته و نیروی کشش آن‌ها یک درصد است. از این زه کمانداران حرفه‌ای برای مسابقات استفاده می‌کنند.
      زه داکرون یکی از بهترین جنس نخ برای کمان‌های ریکرو و کامپوند است و طول عمر نسبتا بالایی دارد. این زه از پلی استر ساخته شده، خاصیت کششی آن نسبت به فست فلایت و کولار بالاتر است و شوک کمتری به بازوهای کمان وارد می کند.
      اگر بخواهیم زه داکرون را با نخ زه حرفه‌ای مقایسه کنیم، سرعت تیر آن کمتر است.

    1. سلام
      زه فست فلایت از جنس کامپوزیت بوده، مقاومت بالایی داشته و نیروی کشش آن‌ها یک درصد است. از این زه کمانداران حرفه‌ای برای مسابقات استفاده می‌کنند.
      زه داکرون یکی از بهترین جنس نخ برای کمان‌های ریکرو و کامپوند است و طول عمر نسبتا بالایی دارد. این زه از پلی استر ساخته شده، خاصیت کششی آن نسبت به فست فلایت و کولار بالاتر است و شوک کمتری به بازوهای کمان وارد می کند.
      اگر بخواهیم زه داکرون را با نخ زه حرفه‌ای مقایسه کنیم، سرعت تیر آن کمتر است.

  4. سلام زه فست فلایت ۵۰پوند است.ایا زهی وجود دارد که بالای ۹۰ پوند
    باشد؟لطفا اسمش را بگوئید.

    1. سلام
      تعداد رشته‌های نخ زه فست فلایت ۱۸ رشته است که برای کمان‌هایی تا پنداژ ۵۰ پوند مناسب است. برای پنداژهای بالاتراز ۵۰ باید تعداد رشته‌ها را افزایش دهید.
      بیشتر کمان‌های جدید قابلیت تغییر پونداژ دارند که با شل یا سفت کردن پیچ هر لیمب می‌توانند آن را تغییر دهند. برای افزایش پونداژ باید پیچ را سفت و برای کاهش آن پیچ را شل کرد.

  5. من کمان مخصوص شکار می‌خواهم که برد آن زیاد باشد، داکرون خوب است یا فست فلایت؟
    چوب کمان بایدخیلی انعطاف پذیر باشد یا خیلی محکم؟

    1. سلام
      زه فست فلایت از جنس کامپوزیت بوده، مقاومت بالایی داشته و نیروی کشش آن‌ها یک درصد است. از این زه کمانداران حرفه‌ای برای مسابقات استفاده می‌کنند.
      زه داکرون یکی از بهترین جنس نخ برای کمان‌های ریکرو و کامپوند است و طول عمر نسبتا بالایی دارد. این زه از پلی استر ساخته شده، خاصیت کششی آن نسبت به فست فلایت و کولار بالاتر است و شوک کمتری به بازوهای کمان وارد می کند.
      اگر بخواهیم زه داکرون را با نخ زه حرفه‌ای مقایسه کنیم، سرعت تیر آن کمتر است.
      چوب کمان باید مقاومت و استحکام بالایی داشته باشد. چوب درختان گردو، بامبو، نارنج، توت امریکایی، زبان گنجشک و بلوط برای ساخت کمان مناسب هستند اما چوب صنوبر و سپیدار اصلا برای این کار مناسب نیستند.

    1. سلام
      زه فست فلایت از جنس کامپوزیت بوده، مقاومت بالایی داشته و نیروی کشش آن‌ها یک درصد است. از این زه کمانداران حرفه‌ای برای مسابقات استفاده می‌کنند.
      زه داکرون یکی از بهترین جنس نخ برای کمان‌های ریکرو و کامپوند است و طول عمر نسبتا بالایی دارد. این زه از پلی استر ساخته شده، خاصیت کششی آن نسبت به فست فلایت و کولار بالاتر است و شوک کمتری به بازوهای کمان وارد می کند.
      اگر بخواهیم زه داکرون را با نخ زه حرفه‌ای مقایسه کنیم، سرعت تیر آن کمتر است.

  6. سلام
    ببخشید برای ساخت کمان خوب چوب درخت بلوط بهتره یا گردو؟
    برای ساخت تیر چه نوع چوبی بهتره؟

    1. سلام
      چوب گردو بهتر است.
      چوب تیر باید محکم، خشک و کاملا صاف و اندازه آن نصف اندازه کمان باشد. بهترین چوب برای ساخت تیر، چوب گیاه روئینه زرین و گیاه گل ماهور (Mullen) است.
      برای یادگیری نحوه ساخت تیر می‎‌توانید مقاله از صفر تا صد کمان چوبی و مراحل ساخت آن را بخوانید.
      https://mag.sazokar.com/bow-and-arrow/

  7. سلام
    جنس زه برای کمان ازجنس تخته سه‌لا چه جنسی باید باشه؟
    طول زه برای کمان ۱۵۰سانتی باید چقدرباشه؟
    عرص تخته سه‌لا چقدر باشه بهتره؟

  8. سلام
    آیا میتوان از چوب آلبالو یا گیلاس برای ساخت کمان استفاده کرد
    و برای ساخت تیر از چه چوبی استفاده کنیم

    1. سلام
      بله اما چوب درختان گردو، بامبو، نارنج، توت امریکایی، زبان گنجشک و بلوط از بهترین انواع چوب برای ساخت کمان مناسب هستند.
      چوب تیر باید محکم، خشک و کاملا صاف و اندازه آن نصف اندازه کمان باشد. بهترین چوب برای ساخت تیر، چوب گیاه روئینه زرین و گیاه گل ماهور (Mullen) است.
      برای یادگیری نحوه ساخت تیر می‎‌توانید مقاله از صفر تا صد کمان چوبی و مراحل ساخت آن را بخوانید.
      https://mag.sazokar.com/bow-and-arrow/

    1. سلام
      پیشنهاد می‌کنیم بجای چوب گردو یا راش از چوب درختان بامبو، نارنج، توت امریکایی، زبان گنجشک و بلوط برای ساخت کمان استفاده کنید. دقت داشته باشید که چوب صنوبر و سپیدار اصلا برای این کار مناسب نیستند.

  9. سلام چوب گردو موقع کشیدن می شکنه ومستحکم نیست آیا غیر از چوب گردو چوب ارزان بهتر دیگری وجود دارد؟

    1. سلام
      چوب درختان بامبو، نارنج، توت امریکایی، زبان گنجشک و بلوط از بهترین انواع چوب برای ساخت کمان مناسب هستند.

  10. سلام ببخشید میشه راهنمایی کنید میخام ی کمان درست کنم ۱متری
    از چه نوع چوب از چه نوع زه میشه راهنمایی کنید؟

    1. سلام
      با توجه به نوع کاربرد شما چوب و زه باید انتخاب شود ولی به طور کلی می‌توایند از چوب درختان گردو، بامبو، نارنج، توت امریکایی، زبان گنجشک و بلوط برای ساخت کمان استفاده کنید اما چوب صنوبر و سپیدار اصلا برای این کار مناسب نیستند.
      همچنین زه داکرون، کولار، فست فلایت و ترک همگی از انواع زه‌های مناسب هستند که بسته به نوع کارتان می‌توانید انتخاب کنید.

  11. باسلام میخاستم بدونم که چجوری یک تیر و کمان قوی و دوربرد بسازم و وسایل لازم رو چطوری تهیه کنم؟؟

  12. سلام من یک کمان درست کردم همیشه توی اب میزارمش تا انعطاف پذیر بمونه از چوب بادمشک هم درستش کردم اگر خشک بشه وقتی زه کمان رو بکشیم کمان خم نمیخوره یا ممکنه بشکنه برای انعطاف پذیر ماندن کمان چیکار کنم

    1. سلام
      چوبی که برای ساخت کمان استفاده کردید چوب مناسبی نیست به همین جهت این مشکل پیش آمده.

  13. سلام اگه بخام باچوب بلوط کمان درست کنم جنس کشش چی باشه لطفا یه چیزی بگید دردسترس باشه وجنس تیر ممنون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا