طریقه تعویض و بستن صفحه سنگ فرز و مینی فرز

سنگ فرز یکی از قدرتمندترین و پرکاربردترین ابزارهایی است که در جعبه‌ابزار هر فنی‌کاری، از آهنگران حرفه‌ای گرفته تا علاقه‌مندان به کارهای فنی خانگی، جایگاه ویژه‌ای دارد. اما ماهیت پرقدرت این دستگاه و چرخش سریع دیسک آن، باعث می‌شود که بسیاری از کاربران تازه‌کار هنگام مواجهه با نیاز به تعویض صفحه، دچار تردید یا حتی ترس شوند. سوالاتی مانند مهره به کدام سمت باز می‌شود؟، اگر آچار مخصوص را گم کرده باشم چه کنم؟ یا چطور بفهمم صفحه واقعاً نیاز به تعویض دارد؟ چالش‌هایی هستند که می‌تواند کار شما را متوقف کند. در این مقاله قصد داریم تمام این نگرانی‌ها را برطرف کنیم. فرقی نمی‌کند که یک مینی‌فرز ظریف دارید یا یک سنگ فرز صنعتی بزرگ؛ ما قدم‌به‌قدم و به ساده‌ترین زبان ممکن به شما آموزش می‌دهیم که چگونه در عرض چند ثانیه و با رعایت کامل اصول ایمنی، دیسک فرسوده را تعویض کنید. همچنین تکنیک‌های کاربردی برای مواقعی که آچار در دسترس نیست را بررسی خواهیم کرد تا هیچ مانعی نتواند سرعت کار شما را کاهش دهد.

نحوه تعویض صفحه سنگ فرز

ممکن است تعویض صفحه سنگ فرز یا بستن سنگ مینی فرز برای مبتدی‌ها کمی سخت و گیج‌کننده باشد و این سوال را مطرح کنند که چگونه صفحه سنگ فرز را عوض کنیم. این کار کمی به مهارت نیاز دارد و با ابزار مناسب انجام آن چند ثانیه به طول می‌انجامد. توصیه میکنیم حتما مقاله های کاربرد سنگ فرز چیست و کاربرد مینی فرز را مطالعه کنید.

فیلم تعویض صفحه سنگ فرز

روش‌های مختلفی برای نصب صفحه سنگ فرز وجود دارد و ساده‌ترین آن استفاده از آچار است. اگر به هر دلیلی آچار نداشته باشید می‌توانید بدون ابزار صفحه سنگ فرز را تعویض کنید.

تعویض صفحه سنگ فرز با آچار

غالبا همراه با سنگ فرز ها دو عدد آچار ارائه می‌شود. یک آچار معمولی و یک عدد آچار به شکل چنگک دوسر.

روش های تعویض سنگ در این مقاله میتواند برای مینی فرز و فرز مینیاتوری هم مناسب باشد.

وسایل موردنیاز:

• سنگ فرز
• آچار
• صفحه فرز

نحوه باز کردن سنگ فرز

دکمه قفل اسپیندل که معمولا در قسمت بالای فرز قرار دارد را فشار داده و صفحه را بچرخانید؛ تا زمانی که احساس کنید قفل شده است.

همانطور که دکمه را فشار داده‌اید دو طرف آچار را روی دوسوراخی که روی مهره تعبیه شده است قرار دهید.

دکمه قفل اسپیندل را همچنان نگه داشته و آچار را برخلاف جهت عقربه‌های ساعت یا خلاف جهت چرخش سنگ فرز بچرخانید. تا زمانی که احساس کنید مهره‌ها شل شده است.

با دست مهره‌ها را باز کنید. صفحه جدید را برداشته و برای روش صحیح بستن صفحه سنگ فرز تمام مراحل را برعکس تکرار کنید.

جهت چرخش سنگ فرز

تغییر جهت چرخش سنگ فرز مرسوم نیست و معمولا ثابت است؛ برای کار با این ابزار بهتر است فرز سنگ را طوری در دست بگیرید که جهت چرخش صفحه به سمت بیرون باشد. به این ترتیب تراشه‌ها به سمت جلو پرتاب شده و به سمت شما آسیب نمی‌زند.

طریقه بستن محافظ سنگ فرز

روی صفحه دستگاه محافظ یا گارد داشته که از شما در مقابل پرتاب شدن ذرات ریز حین فرزکاری جلوگیری می کند. این محافظ در بین قسمت چرخاننده و سنگ فرز قرار می‌گیرد که با محکم کردن مهره بسته می‌شود.

تعویض صفحه سنگ فرز با پیچ گوشتی

گاهی اوقات ممکن است سنگ فرز آچار نداشته باشد؛ اما جایی برای نگرانی وجود ندارد زیرا بدون آچار هم می‌توان صفحه سنگ را تعویض کرد.

وسایل موردنیاز:

• سنگ فرز
• یک جفت دستکش
• یک عدد صفحه سنگ

قفل اسپیندل را فشار داده و صفحه را به اندازه‌ای بچرخانید که صفحه قفل شود.

صفحه را با دستکش برخلاف عقربه‌های ساعت بچرخانید تا مهره‌ها آزاد شود. مهره‌ها را با دست باز کنید. صفحه سنگ جدید را برداشته و همین مراحل را بالعکس تکرار کنید.

این روش نیز برای باز کردن و تعویض صفحه سنگ موثر است اما از آن‌جاکه خیلی‌ها اعتماد کافی به دست‌ها برای سفت کردن صفحه ندارند، برای اطمینان بیشتر استفاده از آچار را ترجیح می‌دهند.

در این روش احتمال شکستن صفحه سنگ فرز برش نازک، بسیار زیاد است. بنابراین این روش را به شما پیشنها نمی‌کنیم؛ زیرا ممکن است کوچک‌ترین اشتباه عواقب خطرناکی را به بار بیاورد.

ساده‌ترین راه برای تعویض صفحه سنگ

یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای تعویض صفحه سنگ فرز تعویض مهره نگهدارنده دستگاه با مهره Hilti Kwik است. این مهره برای تمامی سنگ فرزهایی که دارای محور 8/5 اینچی هستند مناسب است.

طراحی این مهره به گونه‌ای است که می‌توان بدون دستکش به راحتی آن را بسته و باز کرد. اگر روند کار به گونه‌ای است که باید چندین بار صفحه را تعویض کنید دو عدد سوراخ روی مهره برای استفاده از آچار در نظر گرفته شده است.

وسایل موردنیاز:

• سنگ فرز
• مهره نگهدارنده Hilti Kwik
• صفحه سنگ

قفل اسپیندل را نگهداشته و صفحه را بچرخانید تا قفل شود.

مهره Hilti Kwik را با دست برخلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید تا شل شود. قبل از آزاد شدن کامل مهره حرکت کششی فنرمانند را احساس خواهید کرد.

مهره را جدا کرده و صفحه جدید را نصب کنید.

تنها اشکال این روش گران بودن قیمت مهره نسبت به مهره‌های دیگر است. بنابراین این روش برای کسانی که از فرز استفاده خانگی دارند توصیه نمی‌شود. اما برای افراد حرفه‌ای که دائما از فرز استفاده می‌کنند بهتر است که تعدادی مهره Hilti Kwik درمیان ابزارهای خود داشته باشند.

نکات ایمنی حیاتی قبل از تعویض صفحه

پیش از آنکه دست به آچار شوید و اقدام به باز کردن مهره‌ها یا تعویض صفحه سنگ فرز نمایید، باید اولویت اصلی خود را بر حفظ ایمنی و پیشگیری از حوادث احتمالی قرار دهید. رعایت این اصول اولیه نه تنها سلامت فیزیکی شما را تضمین می‌کند، بلکه از آسیب رسیدن به مکانیزم داخلی دستگاه نیز جلوگیری خواهد کرد.

برای شروع کار هرگز به خاموش بودن کلید اکتفا نکنید و حتماً دوشاخه را کاملاً از برق بکشید یا باتری را خارج کنید تا خطر استارت ناگهانی به صفر برسد. همزمان با پوشیدن دستکش‌های ایمنی از دستان خود در برابر لبه‌های تیز و برنده‌ی صفحه محافظت کرده و پیش از فشردن دکمه قفل کن محور (اسپیندل)، صبور باشید و اجازه دهید حرکت و چرخش صفحه به توقف کامل برسد تا هم ایمنی شما حفظ شود و هم به چرخ‌دنده‌های دستگاه آسیبی وارد نشود.

چه زمانی باید صفحه سنگ فرز را تعویض کنیم؟

تشخیص زمان مناسب برای جایگزینی صفحه فرز نقشی کلیدی در حفظ ایمنی کاربر و بالا بردن کیفیت نهایی کار دارد. بسیاری از حوادث کارگاهی به دلیل استفاده از صفحات فرسوده یا آسیب‌دیده رخ می‌دهند و کاربر باید پیش از هر بار روشن کردن دستگاه وضعیت سلامت دیسک را با دقت بررسی کند.

کاهش قطر صفحه و عدم کارایی

زمانی که قطر صفحه بر اثر سایش مداوم کاهش می‌یابد سرعت خطی لبه برش کم می‌شود و صفحه دیگر توانایی ایجاد برش‌های عمیق و استاندارد را نخواهد داشت. کار کردن با صفحه‌ای که بیش از حد کوچک شده است کاربر را مجبور به برداشتن قاب محافظ برای دسترسی بیشتر می‌کند که این کار خطر جدی پرتاب قطعات شکسته به سمت صورت را افزایش می‌دهد.

پایان تاریخ انقضای صفحه سنگ

رزین‌های نگهدارنده ذرات ساینده در صفحات فیبری پس از مدتی کیفیت و چسبندگی خود را از دست می‌دهند و به همین دلیل تاریخ انقضای محصول روی رینگ فلزی مرکز آن حک می‌شود. استفاده از صفحه‌ای که تاریخ مصرف آن گذشته است حتی اگر از نظر ظاهری کاملاً سالم و نو به نظر برسد به دلیل احتمال متلاشی شدن در دورهای بالا بسیار خطرناک است.

مشاهده ترک یا لب‌پر شدن لبه‌ها

وارد شدن ضربه به سنگ یا گیر کردن آن در قطعه کار می‌تواند باعث ایجاد ترک‌های مویی یا پریدگی در لبه‌های صفحه شود که ساختار یکپارچه دیسک را تضعیف می‌کند. نادیده گرفتن این آسیب‌های فیزیکی و ادامه کار با چنین صفحه‌ای مقاومت آن را در برابر نیروی گریز از مرکز از بین می‌برد و احتمال انفجار صفحه در حین کار را به شدت بالا می‌برد.

لرزش غیرعادی دستگاه حین کار

اگر در حین برشکاری یا ساب زدن متوجه لرزش‌های شدید و ضربه‌های غیرعادی در دستان خود شدید به این معنی است که صفحه از حالت بالانس خارج شده یا بر اثر رطوبت و فشار تاب برداشته است. این لرزش‌ها علاوه بر اینکه دقت برش را از بین می‌برند باعث خرابی زودرس بلبرینگ‌ها و شفت دستگاه می‌شوند و باید بلافاصله نسبت به تعویض دیسک اقدام کرد.

نحوه تشخیص جهت صحیح بستن مهره سنگ فرز

مهره نگهدارنده صفحه در مینی فرز و فرزهای آهنگری دارای دو سمت متفاوت صاف و برجسته است که انتخاب صحیح آن مستقیماً به ضخامت دیسک بستگی دارد. رعایت این نکته فنی و حیاتی از لقی صفحه حین کار جلوگیری می‌کند و با تضمین اتصال محکم دیسک به شفت دستگاه مانع از بروز حوادث خطرناک می‌شود.

بستن صفحه برش و استیل‌بر

سمت صاف مهره برای صفحات برش و استیل‌بر که ضخامت کمی دارند طراحی شده است و باید مستقیماً روی سطح دیسک قرار گیرد تا فشار یکنواختی ایجاد کند. استفاده اشتباه از سمت برجسته در این حالت باعث می‌شود مهره قبل از درگیر شدن کامل با صفحه به انتهای رزوه شفت برسد و صفحه در جای خود لق بزند که بسیار خطرناک است.

بستن صفحه ساب و گرانیت‌بر

هنگام نصب صفحات ساب و دیسک‌های ضخیم باید سمت برجسته یا لبه‌دار مهره به سمت داخل و درون سوراخ مرکزی سنگ قرار گیرد تا مرکزیت دیسک حفظ شود. قرار گرفتن این زائده درون سوراخ صفحه باعث می‌شود دیسک دقیقاً در مرکز شفت فیکس شود و از لرزش‌های شدید ناشی از عدم بالانس در دورهای بالا جلوگیری به عمل آید.

راهکارهای باز کردن مهره قفل شده سنگ فرز

گیر کردن مهره نگهدارنده صفحه یکی از مشکلات رایج در کار با فرز است که معمولاً به دلیل فشار بیش از حد هنگام کار یا ضربه اتفاق می‌افتد. در این شرایط اعمال نیروی زیاد و غیرصولی با آچار می‌تواند باعث خرابی قفل اسپیندل یا شکستن دنده گیربکس شود و باید از روش‌های فنی و قدم به قدم برای حل مشکل استفاده کرد.

استفاده از اسپری روان‌کننده و ضد زنگ

یکی از کم‌خطرترین روش‌ها برای باز کردن مهره سفت شده استفاده از اسپری‌های روان‌کننده مانند WD40 روی محل اتصال مهره و شفت مرکزی دستگاه است. پس از اسپری کردن دقیق مایع روی رزوه‌ها باید حدود ده تا پانزده دقیقه صبر کنید تا روغن به داخل شیارها نفوذ کند و با کاهش اصطکاک و حل کردن زنگ‌زدگی احتمالی باعث روان شدن حرکت مهره هنگام باز کردن شود.

اعمال حرارت کنترل شده روی مهره

گرم کردن مهره فلزی باعث انبساط جزئی مولکول‌های آن می‌شود و همین تغییر حجم اندک می‌تواند گرفتگی بین رزوه‌ها را از بین ببرد و باز کردن آن را آسان‌تر کند. برای این کار باید با استفاده از سشوار صنعتی یا فندک اتمی حرارت را فقط و فقط روی مهره متمرکز کنید و بسیار مراقب باشید که حرارت به بدنه پلاستیکی دستگاه یا گریس داخل گیربکس آسیب نرساند.

شکستن صفحه سنگ به عنوان راه حل آخر

اگر هیچکدام از روش‌های معمول جواب نداد می‌توانید با رعایت کامل نکات ایمنی و پوشیدن عینک محافظ اقدام به خرد کردن صفحه سنگ با انبردست یا دم‌باریک کنید. با شکستن و جدا کردن تکه‌های صفحه از دور شفت فشار محوری شدید از روی مهره برداشته می‌شود و فضای کافی برای چرخاندن مهره با دست یا آچار فراهم می‌گردد تا قطعه آزاد شود.

ما در سازوکار، انواع مختلفی از ابزارهای برشی و سنگ فرزها از برندهای مختلف را به بازار عرضه کرده‌ایم تا شما بسته به بودجه و همچنین نوع کار مورد نظر بهترین محصول را خریداری نمایید.

جمع‌ بندی

تعویض صحیح و به موقع صفحه سنگ فرز، مهارتی ضروری است که فراتر از یک اقدام فنی ساده، ضامن حفظ ایمنی کاربر و افزایش طول عمر دستگاه محسوب می‌شود؛ بنابراین با رعایت نکاتی همچون کشیدن دوشاخه از برق، استفاده از دستکش ایمنی، بررسی دقیق تاریخ انقضا و وضعیت ظاهری دیسک و همچنین انتخاب روش مناسب برای باز کردن مهره چه با آچار و چه با مهره‌های سریع می‌توانید از بروز حوادث خطرناک جلوگیری کرد.

سوالات متداول

مهره سنگ فرز به کدام سمت باز می‌شود؟
برای باز کردن مهره معمولاً باید آن را خلاف جهت عقربه‌های ساعت (در جهت چرخش طبیعی صفحه) بچرخانید.

اگر مهره سنگ فرز سفت شد و باز نشد چه کنیم؟
از ضربه زدن شدید پرهیز کنید و با استفاده از اسپری روان‌کننده WD40 یا گرم کردن جزئی مهره، آن را باز کنید.

آیا خاموش کردن کلید دستگاه برای تعویض صفحه کافی است؟
خیر، برای پیشگیری از استارت ناگهانی و خطرات جانی حتماً باید دوشاخه را از پریز برق بکشید یا باتری را خارج کنید.