چگونه کپک روی چوب را از بین ببریم؟
دیدن لکههای تیره و سبز روی وسایل چوبی فقط ظاهر خانه را زشت نمیکند، بلکه زنگ خطری جدی برای سلامت شما و دوام لوازم منزل است. معمولاً رطوبت بالا و نبود جریان هوا مهمترین علت کپک زدن چوب است که اگر سریع جلوی آن گرفته نشود، باعث پوسیدگی عمیق در لایههای داخلی چوب میشود.
جدا از خسارت مالی، تنفس در فضایی که هاگهای سمی دارد برای ریهها مضر است و میتواند باعث آلرژی شود. اما نگران نباشید؛ اگر سطح آلودگی خیلی وسیع نیست، میتوانید با روشهای اصولی و ایمن برای رفع کپک چوب اقدام کنید. در این مقاله تمام مراحل لازم برای از بین بردن کپک چوب توضیح داده شده است. از رعایت نکات ایمنی حیاتی تا استفاده صحیح از محلولهای پاککننده و تکنیکهای سنبادهکاری. هدف این است که با کمترین هزینه، وسایل خود را نجات دهید.برای یادگیری این ترفندهای کاربردی ادامه مطلب را بخوانید.
آیا کپک چوب خطرناک است؟
کپک روی چوب هم برای سلامت انسان خطرناک است و هم میتواند کل وسیله یا سازه چوبی را خراب کند. معمولا اصلیترین علت کپک زدن چوب وجود رطوبت و نبود تهویه مناسب است. این مورد محیط را برای رشد سریع قارچها آماده میکند. این لکهها هرگز یک مشکل ساده ظاهری نیستند و اگر نادیده گرفته شوند، هم هوای خانه را آلوده میکنند؛ هم باعث پوسیدگی عمیق و غیرقابل بازگشت چوب میشوند.
خطرات جدی برای سلامتی انسان
ذرات ریز و هاگهای کپک میتوانند از طریق تنفس وارد بدن شوند و باعث آلرژی، سرفه، گرفتگی بینی و تحریکات پوستی شوند. این موضوع برای کودکان، سالمندان و کسانی که آسم دارند خطرناکتر است و میتواند حملات تنفسی ایجاد کند. به همین دلیل متخصصان تاکید دارند که از بین بردن کپک چوب در فضای بسته باید سریعاً انجام شود تا از آسیب به افراد جلوگیری شود.
آسیب به ساختار چوب
وجود کپک نشانه قطعی این است که رطوبت به عمق بافت نفوذ کرده و شرایط برای فعالیت قارچهای پوساننده فراهم شده است. این قارچها بافت سخت چوب را تجزیه کرده و آن را به مادهای پوک، نرم و شکننده تبدیل میکنند که دیگر توانایی تحمل وزن را ندارد. این روند در ستونها و کفپوشهای چوبی بسیار خطرناک است و میتواند منجر به شکستن ناگهانی یا تخریب بخشی از کف یا سقف شود.
همچنین بخوانید:بهترین روش پاک کردن چسب آکواریوم از سطوح مختلف
انواع کپک روی چوب
شناخت نوع کپک به شما کمک میکند تا بفهمید با چه سطحی از خطر روبهرو هستید و چطور باید آن را از بین ببرید. کپکها بسته به نوع قارچ و میزان رطوبت، رنگها و رفتارهای متفاوتی دارند که در ادامه سه مدل اصلی را بررسی میکنیم.
کپک سفید
کپک سفید شایعترین مدل است که ظاهری پودری و پنبهای دارد و معمولا فقط روی سطح چوب مینشیند بدون اینکه به عمق بافت نفوذ کند. این نوع کپک خطر کمتری دارد و چون هنوز ریشه ندوانده، خیلی راحتتر و سریعتر از بقیه پاک میشود. برای رفع آن کافی است یک دستمال مرطوب یا محلول آب و صابون بردارید و سطح را کامل تمیز کنید، اما حتما بعد از آن رطوبت محیط را کم کنید تا دوباره سروکلهاش پیدا نشود.
کپک سیاه
کپک سیاه خطرناکترین نوع است که نشاندهنده رطوبت بسیار بالا و کهنه بودن آلودگی است و میتواند برای سلامت ریه ساکنین خانه بسیار مضر باشد. این قارچ معمولا ریشههای عمیقی دارد که محکم به بافت چوب چسبیده و پاک کردن آن با یک دستمال خیس ساده تقریبا غیرممکن است. برای از بین بردن آن باید حتما نکات ایمنی را رعایت کنید و سراغ محلولهای قوی مثل وایتکس بروید یا اگر نفوذ زیاد بود، لایه آلوده چوب را کاملا سنباده بزنید تا به بافت سالم برسید.
کپک سبز
کپک سبز رایج و پرزدار است که نشاندهنده رطوبت حبس شده در محیط است. این نوع قارچ اگر زود شناسایی شود، خطرناک نیست، اما اگر روی چوب باقی بماند، رنگ آن تغییر کرده و لکههایی ایجاد میکند که پاک کردنشان سخت است. بهترین روش مقابله با آن استفاده از اسپری سرکه یا شویندههای معمولی است، اما در صورت باقی ماندن لکه رنگی، باید سطح چوب را تراشید یا سنبادهکاری کرد.
| نوع کپک | ویژگیها | خطرات | روش از بین بردن |
| کپک سفید | پودری و سطحی، بدون نفوذ به عمق چوب | خطر کم، پاک شدن راحت | دستمال مرطوب یا محلول آب و صابون، کاهش رطوبت |
| کپک سیاه | ریشههای عمیق، آلودگی قدیمی | خطرناک برای ریه، پاک کردن سخت | وایتکس یا سنبادهکاری، رعایت ایمنی |
| کپک سبز | پرزدار، نشانه رطوبت حبس شده | لکههای دائمی در صورت ماندن | اسپری سرکه یا شوینده، سنبادهکاری |
همچنین بخوانید:چگونه برفک فریزر را از بین ببریم؟
آموزش تمیز کردن کپک چوب
چوب که بهصورت طبیعی آب را جذب میکند و در خود نگاه میدارد، محیط مناسبی برای رشد کپکها و قارچهاست. اگر وسایل چوبی و مبلمان شما دچار قارچ و کپک چوب شده است در این مقاله به شما کمک خواهیم کرد تا از شر آنها راحت شوید. فراموش نکنید که سرعت عمل در این فرآیند بسیار حیاتی است. سرعت عمل نهنتها طول مدت کپکزدایی را کوتاه میکند، بلکه برای سلامتی افراد ساکن در محل هم مفید است. تا زمانیکه کپک بیش از 10 مترمربع گسترش پیدا نکرده است میتوانید خودتان از شر آنها خلاص شوید.
اگر هم حوصله ندارید این متن را بخوانید میتوانید این ویدیوی کوتاه را تماشا کنید که نحوهی کار را خیلی خلاصه نشان میدهد. درنظر داشته باشید که مراحل کار در این ویدیو ممکن است کمی متفاوت با متن باشد. هر دو روش صحیح است و این به سلیقهی شما باز میگردد که چگونه کار کنید ولی نتیجه در هر دو حالت یکسان است.
نکات مهم در پاک کردن کپک روی چوب
- حتما باید ماسک تنفسی داشته باشید.
- فضا را پلمپ کنید تا گرد کپک در محیطهای دیگر پخش نشود.
- برای چوب رنگ شده از آب و صابون و برای چوب خام از وایتکس استفاده کنید.
- درصورت نیاز باید برای از بین بردن کپکهای باقیمانده از سنباده استفاده کنید.
ابزارآلات لازم
ماسک تنفسی
دستکش لاستیکی
عینک ایمنی
جاروبرقی دارای فیلتر HEPA
فرچه نرم
پودر ظرفشویی
سرکه مقطر در بطری اسپری دار
وایتکس
اسفنج
ورقه سنباده
مرحله اول: ایمنی
اول از همه باید نکات ایمنی را رعایت کنید. استفاده از دستکش و عینک ایمنی ضروری است. از همه مهمتر برای جلوگیری از ورود کپک به ریههایتان حتما باید ماسک تنفسی داشته باشید. درصورت استفاده از وایتکس لباس کار بپوشید تا مبادا قطرات وایتکس روی لباستان ریخته شود و آن را خراب کند.
سازوکار پاک کردن کپک روی چوب
مرحله دوم: جارو
با استفاده از جاروبرقی مجهز به فیلتر HEPA محل را جارو کنید تا کپکهای سست و گرد و خاک را جمع کند. بعد از اتمام کار کیسهی زبالهی درون جاروبرقی را محکم بستهبندی کرده و دور بیندازید. البته در پایان کار هم میتوانید از جاروبرقی استفداه کنید تا ذرات خشک شده را جمع کنید.
مرحله سوم: آب و صابون
اگر چوبی که با آن سر و کار دارید رنگ شده است شاید قارچ به داخل آن نفوذ نکرده باشد و بهراحتی میتوانید از ترکیب پودر ظرفشویی و آب گرم استفاده کنید. فرچهی پلاستیکی را عمیقاً در محلول فرو کرده و بهآرامی بر روی کپکها بکشید. اگر نتیجه رضایتبخش نبود از سرکه که خاصیت کپکزدایی دارد استفاده کنید. با بطری اسپریدار سرکه را روی سطح اسپری کرده و ساعتی آن را به حال خودش رها کنید تا معجزهاش را ببینید. سپس محل را با دستمالی مرطوب، خشک کنید. چوب را با دقت بررسی کنید تا کپکی باقی نمانده باشد و اگر چیزی مشاهده نکردید چوب را کاملاً با دستمالی خشک، پاک کنید.
مرحله چهارم: از سفیدکنندهی رقیقشده استفاده کنید
اگر کپک به درون چوب نفوذ کرده است باید از راهحلی قویتر استفاده کنید که بتواند به زیر سطح و داخل چوب نفوذ کند. در این شرایط باید ترکیبی متشکل از یک سهم پودر ظرفشویی، 10 سهم وایتکس و 20 سهم آب استفاده کنید و سپس با اسفنج یا فرچه مواد را به محل کپکزدگی بزنید و اجازه دهید خودش خشک شود.
مرحله پنجم: محدوده را سنباده بکشید
اگر بعد از اتمام مرحلهی 4 هنوز هم آثار کپک روی چوب باقی مانده باید از سنباده استفاده کنیم. شاید سابیدن کپک راهحل مطلوبی به نظر نرسد ولی سنباده تنها راه نفوذ به عمق چوب و جایی است که قارچها زندگی میکنند. تمام محل و اطراف کپکها را سنباده کنید تا دیگر هیچ اثری بر جای نماند. بعد از سنباده، میتوانید محل را مجددا جلا دهید تا هم ظاهر کار بهتر شود و هم اینکه مجددا در آینده کپکها ظاهر نشوند. در آخر تمام دستمالها و هر چیزی که با قارچ و کپک درتماس بوده را دور بیندازید و به این فکر باشید که چطور میتوانید میزان رطوبت محل را کنترل کنید تا دیگر شاهد رشد قارچ و کپک نباشید.
جمعبندی
وجود رطوبت دائمی و عدم تهویه مناسب اصلیترین علت کپک زدن چوب است که اگر کنترل نشود، علاوه بر ایجاد مشکلات تنفسی برای ساکنین، باعث پوکی و تخریب بافت چوب میشود. برای نجات وسایل آلوده، ابتدا باید با ماسک و دستکش ایمنی خود را حفظ کنید و سپس با استفاده از جاروبرقی، آب و صابون برای چوب رنگشدهیا وایتکس برای چوب خام جهت رفع کپک چوب اقدام نمایید. اگر لکهها به عمق نفوذ کرده بودند، سنبادهکاری آخرین و موثرترین راه برای از بین بردن کپک چوب است؛ البته فراموش نکنید که پس از تمیزکاری، خشک نگه داشتن محیط شرط اصلی برای جلوگیری از بازگشت کپکهاست.
سوالات متداول
آیا میتوان برای همه سطوح چوبی از وایتکس استفاده کرد؟
خیر، وایتکس فقط برای چوبهای خام مناسب است و برای چوبهای رنگشده باید از محلول آب و صابون یا سرکه استفاده کنید.
اصلیترین خطرات کپک چوب برای انسان چیست؟
ذرات کپک با ورود به سیستم تنفسی باعث آلرژی، سرفه، تحریک پوست و در موارد شدید حملات آسمی میشوند.
چه زمانی برای حذف کپک نیاز به سنبادهکاری داریم؟
زمانی که رطوبت و کپک به عمق بافت چوب نفوذ کرده باشد و با شستشوی سطحی پاک نشود، باید لایه آلوده را با سنباده برداشت.
تاجایی که میدونم هیچ شوینده ای نباید با وایتکس مخلوط بشه..عامل خفگی.. و پیشنهاد شما خطرناکه
سلام. سپاس از حسن توجه شما. بله درسته.
سلام وقت بخیر، ببخشید قاب عکس عروسیه ما که زده بودیم به دیوار کپک زده یه قسمتش ، دیوار رطوبت داشته ، الان چیکار کنیم میشه لطفا راهنماییمون کنین ممنون از شما
سلام وقت شما هم بخیر، برای تمیز کردن قاب عکس کپک زده ابتدا قاب را از دیوار بردارید و اگر شیشه دارد، آن را جدا کنید. با پارچه نرم آغشته به محلول آب و کمی سرکه سفید یا الکل، قسمت کپک زده را به آرامی تمیز کنید. بعد از پاککردن، قاب را کاملاً خشک کنید و از قرار دادن آن در محل مرطوب خودداری کنید. اگر دیوار همچنان رطوبت دارد، قبل از بازگرداندن قاب، مشکل رطوبت را رفع کنید تا دوباره کپک نزند.
سلام. از طبقه بالا لوله آب نشتی داشته ، دیوار ها نم زده
که این جا کفشی هم دیوار نصب بوده دیواره های
جاکفشی کپک زده. با اینکه نشتی درست شده باز هم
دیواره های جاکفشی کپک میزنه چکار کنیم که تکرار نشه
سلام وقت بخیر. ابتدا جاکفشی را از دیوار جدا نمایید و سطوح کپکزده را با محلول سرکه یا وایتکس رقیق بهطور کامل پاکسازی کرده و اجازه دهید کاملاً خشک شوند. سپس بر روی سطوح داخلی لایهای از پوشش ضدرطوبت یا رنگ ضدکپک اعمال کنید. در زمان نصب مجدد، حداقل دو تا سه سانتیمتر فاصله میان جاکفشی و دیوار در نظر بگیرید و از رطوبتگیر در فضای داخلی آن استفاده نمایید. در صورتی که دیوار پشت جاکفشی همچنان نمدار باشد، لازم است پوشش گچی یا سطح آسیبدیده تعویض و با مواد ضدکپک بازسازی شود.