آموزش

آموزش نجاری با چوب کاج و تمام نکات مهمی که باید بدانید!

کاج از رایج‌ترین چوب‌های نرم است که امروزه در وسایل چوبی به کار می‌رود. اگر بخواهید با چوب کاج نجاری کنید، گونه‌های مختلفی برای انتخاب در پیش رو دارید؛ با این حال تمام گونه‌های کاج سر و ته یک کرباس بوده و به بیشتر به درد مصارف عام می‌خورند؛ یعنی چوب کاج بیشتر برای ساخت شلف، چارچوب و موارد مشابه مناسب است تا استفاده در هنرهای ظریف نجاری.

اگرچه کاج محدودیت‌های خاص خودش را دارد، چنین دیدگاهی منصافانه نیست. چوب کاج، به‌ویژه انواع قدیمی‌تر آن از محبوب‌ترین کلاس‌های چوب بوده و از چوب‌های سخت محبوبی چون افرا و گیلاس مستحکم‌تر است.

چوب کاج که به آن چوب روسی یا نراد روسی هم گفته می‌شود از قدیم در ساخت انواع سبک‌های مبلمان چوبی از سبک روستیک گرفته تا سلطنتی استفاده می‌شده است. رنگ کاج روشن بوده و معمولا در نگاه اول سفید متمایل به کرم دیده می‌شود. گاهی اوقات نیز طیف آن ممکن است کاملا سفید یا زرد باشد. مزیت رنگ روشن کاج این است که به راحتی می‌توان به هر رنگ دلخواه آن را رنگ‌آمیزی کرد؛ یا برای این که ظاهر چوب طبیعی‌تر جلوه دهد به جای رنگ فقط از لایه روکش استفاده کرد. چوب درخت کاج رگه‌هایی به همراه نقطه‌هایی تیره‌تر از رنگ زمینه چوب دارد که زیبایی آن دوچندان کرده است.

از گونه‌های معروف کاج می‌توان به کاج زرد و کاج سفید اشاره کرد. کاج زرد از کاج سفید سخت‌تر و برش آن کمی دشوارتر است. البته اگر درست استفاده شوند هر دو نوع بسیار زیبا هستند. بیشتر محدودیت‌های کاج به دو دسته تقسیم می‌شوند: اول اینکه چوب کاج به راحتی خش افتاده و لب‌پر می‌شود و دوم اینکه کاجی که به فروش می‌رسد کمی مرطوب است، یعنی مرطوب‌تر از حالت ایده‌آل. این موضوع سبب می‌شود که چوب در پاسخ به آب‌وهوا سفت شود. خوشبختانه این مسائل، حل‌شدنی هستند.

چوب کاج سفید
کفپوش کاج سفید
چوب کاج زرد
کفپوش کاج زرد

دیگر انواع درخت کاج

 چوب درخت کاج انواع مختلفی دارد که عبارتند از:

  • کاج اسکاتلندی
  • کاج نوئل
  • کاج قندی
  • کاج بلسام
  • کاج زرد
  • ریگیدا
  • کاج کارائیب
  • کاج قند
  • پینوس هالپنسیس
  • پینوس پالوستریس
  • کاج سفید شرقی
  • کاج سنگی
  • کاج کوهپینوس
  • پینوس نیگرا
  • پینوس کامبرا
  • پینوس تائدا

با رطوبت چوب کاج چه کنیم؟

کاج (و درختان هم خانواده آن مانند صنوبر) معمولاً توسط کوره خشک می‌شوند ولی خشکی آن برای استفاده در نجاری مناسب نیست. همچنین وقتی چوب درخت کاج به محل استفاده می‌رسد، برای جلوگیری از پیچ و تاب خوردن سریع از آن استفاده می‌کنند. قطعا ضرب‌المثل «تا تنور داغه نون رو بچسبون» در مورد چوب درخت کاج صدق نمی‌کند.

خرید سنباده زن از سازوکار

بهترین راه این است که برای خرید چوب کاج، بهترین‌ها را سوا کرده و سپس برای چندین ماه آن‌ها را در انبار نگهداری کنید تا چوب خودش را با شریط آب و هوایی محل شما وفق دهد. در هنگام خرید چوب کاج به دنبال الوارهایی باشید که کمترین گره را داشته باشد. (ترجیحا برش ربعی که در آن بافت چوب عمود بر محور طولانی‌تر باشد). اگر به این چوب زمان بدهید که با گذر زمان به تعادل برسد، با کمک وزن دیگر الوارها، چوب کاج به حالت ثباتی خواهد رسید که می‌توانید از آن با خیال راحت استفاده کنید. البته همیشه باید به دنبال چوب درخت کاج قدیمی باشید. واقعا هیچ چیزی لذت‌بخش‌تر از این نیست که چوب کاج برگ بلند آنتیک 100 ساله‌ای را از انباری قدیمی پیدا کنید و آن را تبدیل به یک اثر هنری کنید.

وقتی چوب کاج به ثبات برسد ممکن هست همچنان دچار تغییر فرم شود. خوشبختانه فن‌آوری بشر پیشرفت کرده و برای چنین مواقعی کف رنده و رنده اختراع شده است.

چوب درخت کاج در مقایسه با انواع دیگر چوب بسیار متفاوت بوده و بسته به هدف و نوع اولویت شما می‌تواند انتخاب خوبی برای مبلمان باشد. کاج، چوبی قوی و مقاوم در برابر شوک بوده و برای مبلمان بسیار مناسب است؛ مخصوصا اگر قصد ساخت مبلمان به سبک روستیک یا روستایی دارید به شما پیشنهاد می‌کنیم از این چوب استفاده کنید.

از دیگر نکات جالب در مورد چوب کاج این است که به مرور زمان جرم‌هایی می‌گیرد که ظاهر چوب را زیبا و جذاب‌تر می‌کند. پستی بلندی و تورفتگی‌ها روی چوب کهنه و قدیمی جلوه زیباتری برای محصولات ایجاد خواهند کرد.

پاک کردن شیره کاج از تیغ اره

چوب کاج به‌ باقی گذاشتن شیره‌ی خود بر روی تیغه معروف است. با وجود اینکه نگهداری درست از کاج می‌تواند به این مشکل کمک کند اما هنوز نکات بسیاری هستند که برای پاک کردن شیره از سطح تیغه می‌توانید به کار ببرید. برای تمیزکاری اولیه بهتر است سه قاشق غذاخوری پودر صابون لباسشویی عادی را با 1 لیتر آب در یک شیشه اسپری مخلوط کنید. این مخلوط در تمیز کردن شیره‌ی درخت بسیار موثر است.

ابزار نجاری را تیز نگه دارید

تیغ اره نجاری
ابزارتان را همیشه تیز نگه دارید

اگر می‌خواهید بیشتر از هر چیزی از شر شیره‌ها راحت باشید باید تا می‌توانید تیغه‌های خود را برای کار با کاج‌ها تیز نگه دارید زیرا تیغ‌های کند ممکن است به دلیل نرمی طبیعی این چوب به جای برش‌ تمیز به آن بیشتر آسیب زده و چوب را له کنند، درنتیجه شیره بیشتری از چوب خارج شود.

خراش‌ها و تورفتگی‌ها

همان‌طور که قبلاً اشاره شد کاج تازه به‌راحتی دچار خراش یا تو رفتگی می‌شود. برای حل این موضوع، محیط سطحی که قرار است با آن کار کنیم را تمیز نگه دارید، گرد و خاک، خرده چوب، ابزار و تمامی بست‌ها را از روی میز کار بردارید تا به چوب برخورد نکنند. وقتی روی زمین روی قطعه، کار کنید، کارتن مقوایی می‌تواند از سطح چوب محافظت کند. درصورت بروز خط و خش به سادگی می‌توانید با سنباده لرزشی آن‌ها را از بین ببرید.

از بین بردن تورفتگی کمی سخت‌تر است. نجارهای قدیمی برای رفع تورفتگی چوب کاج از آب دهان استفاده می‌کنند. رطوبت معمولاً لکه‌ی تو رفتگی را پر می‌کند و بعد 20 الی 30 دقیقه به سختی قابل مشاهده است. از آنجایی که ما نمی‌توانیم چنین روشی را در کارگاه‌ها بر روی کارهای نفیس اجرا کنیم از قاعده‌‌‌‌‌ی تقریبا مشابهی استفاده می‌کنیم. پارچه‌ی خیسی را با یک اتوی داغ بر روی محل مورد نظر قرار می‌دهیم. بعد از چند لحظه بخار وارد الیاف شده و لکه را پوشش می‌دهد درنتیجه تورفتگی از بین می‌رود.

فرورفتگی چوب

پرداخت چوب کاج

قبل از پرداخت چوب کاج مطمئن شوید که به چوب زمان کافی برای به ثبات رسیدن را داده‌اید. اگر هم کار را قبل از به ثبات رسیدن چوب شروع کرده‌اید، حتماً قبل از پرداخت به چوب فرصت بدهید. اگر به چوب فرصت خو گرفتن با محیط را ندهید بعد از پرداخت نتیجه‌ی نهایی چنگی به دل نخواهد زد.

برای رنگ کردن کاج ابتدا مطمئن شوید که تمام درز‌ها را پوشانده‌اید و همه‌ی سوراخ‌ها و پیچ‌ها را کاملاً پر کرده‌اید. بعد از آخرین سنباده و قبل از زدن رنگ از چند لایه پرایمر باکیفیت استفاده کنید.

برای استفاده از رنگ شفاف روی کاج باید بهتر است از محلول قبل از رنگ شفاف (pre-stain conditioner) استفاده کنید. استفاده از این محلول، رنگ را در کل چوب یکدست و صاف می‌سازد.
بعد از استفاده از نرم‌کننده‌، می‌توانید رنگ یا هر نوع محافظت‌کننده (ازجمله پلی اورتان) را بر روی کار استفاده کنید.

معایب چوب کاج

  • نیاز به نگهداری
    چوب کاج به علت این که مقاومت زیادی در برابر خراشیدگی و فرورفتگی‌ها ندارد، به مراقبت بیشتری نیاز دارد. اگر کهنگی و فرسودگی وسایل چوبی برایتان مهم نیست، می‌توانید در مراقبت از آن نیز زیاد به خودتان سخت نگیرید. اما اگر تازگی و زیبایی چوب درجه اولویت بالایی برایتان دارد، باید تدابیر مراقبتی بیشتری بیندیشید.
  • گره‌های زیاد
    هنگام خرید مبلمان چوب‌کاج به گره‌های داخل چوب دقت کنید مخصوصا گره‌هایی که در مبل حفره ایجاد کرده‌اند. گره‌های زیاد نقش بسیار مهمی در ضعف و شکنندگی مبلمان دارد. مبلمان چوبی خود را از تولیدکنندگانی تهیه کنید که از کیفیت محصولاتشان اطمینان دارید.
  • تنوع کمتر
    درست است که چوب کاج با انواع سبک‌های دکوراسیون و حتی انواع رنگ دیوار ترکیب زیبایی می‌سازد اما از این چوب تنها می‌توان در مبل‌های سبک روستیک یا روستایی استفاده کرد. اگر از طرفداران سبک مدرن هستید چوب کاج به کارتان نخواهد آمد.
  • فرسایش
    چوب کاج درجه سختی بالایی دارد اما نسبت به چوب بلوط در مقابل فرسایش قدرت و دوام کمی دارد. چوب کاج به راحتی تورفته و خراشیده می‌شود. اگر می‎‎‌خواهید از مبلمان چوبی خود استفاده مادام‌العمر ببرید، چوب بلوط گزینه مناسبی است.

مزایای چوب کاج

  • رنگ
    رنگ این چوب بسیار زیبا و روشن بوده و به راحتی با دیگر مبلمان و وسایل محیط ست می‌شود. هم چنین نمای ظاهری چوب درخت کاج به گونه‌ای است که با رنگ دیوار، طرح‌ها  دیگر جزئیات دکوراسیون به خوبی ترکیب می‌شود.
  • قابلیت تغییر رنگ
    این چوب رنگ پذیری خوبی دارد و به راحتی می‌توان آن را رنگ‌آمیزی کرده و از انواع رنگ‌ها و روکش‌ها استفاده کرد. حتی اگر دوست ندارید آن را رنگ کنید می‌توانید یک لایه روی آن بزنید تا بافت چوب به خوبی نمایان شده و از آن محافظت کند.
  • قیمت
    چوب درخت کاج در مقایسه با چوب بلوط قیمت بسیار مناسبی داشته و اگر اولین اولویت‌تان قیمت پایین است، چوب درخت کاج می‌تواند انتخاب خوبی باشد.
  • سبک
    چوب کاج در مقایسه با بلوط سبک‌تر بوده که اگر از آن دسته افرادی هستید که چیدمان خانه را زیاد تغییر می‎‎‌دهید، پیشنهاد ما این است که مبلمان کاج انتخاب کنید.
  • مقاوم در برابر شوک
    چوب درخت کاج نسبت به شوک مقاومت بالایی دارد و این ویژگی مثبت سطح آسیب‌پذیری چوب را کاهش می‎‎‌دهد.
  • ظاهر متفاوت
    چوب درخت کاج با رنگ روشن و گره‌های تیره، ظاهری متفاوت دارد. اگر این سبک ظاهری چوب را می‌پسندید این چوب برای شما پیشنهاد خوبی می‌تواند باشد.
  • محیط زیست
    درخت کاج رشد بسیار سریعی دارد و بلافاصله پس از قطع درخت دوباره رشد کرده و درخت جدیدی جایگزین آن می‌شود. چوب درخت کاج سریع رشد کرده و تاثیر بسیار کمی در زیستگاه‌های طبیعی دارد؛ و این در‌حالی است که چوب‌های بلوطی که در مبلمان به کار برده شده‌اند از جنگل‌های قدیمی به دست آمده‌اند.
  • میزان سختی
    این چوب را می‌توان در دسته چوب‌های سخت به حساب آورد؛ به همین دلیل نقش مهمی در دوام و قدرت بالای مبلمان چوبی دارد. درست است که سختی آن در مقایسه با چوب بلوط کمتر است اما باز هم از دوام مناسبی برخوردار است.

کار کردن با چوب کاج بسیار آسان است؛ زیرا بیشتر انواع و گونه‌های آن نرم بوده و به همین جهت از آن در کنده کاری استفاده می‌شود. به طور کلی این چوب جلا پذیر بوده و به دلیل دوام، وزن سبک و راست تار بودن آن در جعبه سازی، مبلمان سازی و کاغذ سازی استفاده می‌شود.

تفاوت درخت کاج و سرو

درخت کاج و سرو از نظر ظاهری و از آنجا که هر دو از درختان همیشه سبز هستند به یکدیگر شباهت دارند به همین جهت بسیاری آن ها را با هم اشتباه می‌گیرند در حالی که با هم تفاوت‌های عمده و اساسی دارند. برگ درخت کاج سوزنی شکل و برگ درخت سرو منشعب و گوشتی شکل است و به راحتی هرس می‌شود اما درخت کاج قابل هرس نیست.

درخت کاج بلند قامت بوده و شیارهای طولی روی تنه، تاج‌هایی که به صورت شاخه‌های عمودی و افقی رشد کرده که با سوزن‌های جدا و بلند است. به همین دلیل است که اگر شاخه‌های کناری یا انتهایی نوک درخت را قطع کنید، شاخه جدیدی رشد نخواهد کرد و جایگزینی نخواهد داشت؛ به همین جهت درخت کاج قابل هرس کردن نیست.

هم چنین میوه درخت کاج مخروطی شکل بوده و زمانی که خشک می‌شود طرحی مشابه کاج پیدا می‌کند اما میوه درخت سرو کروی بوده و اندازه گردو است. جالب است بدانید که میوه سرو بسیار خوش بو بوده و از آن در صنعت عطر سازی استفاده می‌شود.

در این مقاله اطلاعات کلی درباره چوب درخت کاج، انواع آن، مزایا و معایب و کاربردهای آن آورده شده که امیدواریم برای شما مفید بوده باشد. اگر شما هم اطلاعاتی یا تجربه‌ای در زمینه نجاری یا کار با این چوب دارید در بخش نظرات آن را با ما در میان بگذارید. هم چنین اگر نیاز به مشاوره یا راهنمایی دارید می‌توانید از همین طریق سوالات خود را مطرح کرده و با ما در ارتباط باشید.

به اشتراک بگذارید
برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا